Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

गंगासागरजं पुण्यं गंगाद्वारभवं तथा । कलौ द्वारवतीं गत्वा प्राप्नोति मनुजाधिप

gaṃgāsāgarajaṃ puṇyaṃ gaṃgādvārabhavaṃ tathā | kalau dvāravatīṃ gatvā prāpnoti manujādhipa

اے انسانوں کے سردار! کلی یُگ میں دواروتی (دوارکا) جا کر آدمی گنگا ساگر اور گنگا دوار (ہریدوار) دونوں کے برابر ثواب حاصل کرتا ہے۔

गङ्गासागरजम्born of/at Gangasagara
गङ्गासागरजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगङ्गासागरज (प्रातिपदिक) < गङ्गासागर + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; पञ्चमी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थ (गङ्गासागरात् जातम्) विशेषण
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
गङ्गाद्वारभवम्arising at Gangadvara
गङ्गाद्वारभवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगङ्गाद्वारभव (प्रातिपदिक) < गङ्गाद्वार + भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; पञ्चमी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थ (गङ्गाद्वारात् भवम्) विशेषण
तथाlikewise/and also
तथा:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), समुच्चय/तुल्यार्थ
कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
द्वारवतीम्Dvaravati
द्वारवतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वारवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नगर-नाम
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्यय-भावे क्त्वान्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having gone)
प्राप्नोतिattains
प्राप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मनुजाधिपO lord of men
मनुजाधिप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमनुजाधिप (प्रातिपदिक) < मनुज + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मनुजानाम् अधिपः)

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya discourse style within Skanda Purāṇa)

Tirtha: Dvāravatī (Dvārakā)

Type: kshetra

Listener: Manuṣyādhipa (king)

Scene: A map-like sacred panorama: Dvārakā on the western sea, Gaṅgā-sāgara at the ocean-mouth, and Haridvāra at the Himalayan gateway—three tīrthas visually linked by a stream of light signifying shared merit, with a pilgrim walking toward Dvārakā.

D
Dvāravatī (Dvārakā)
K
Kali-yuga
G
Gaṅgā-sāgara
G
Gaṅgā-dvāra (Haridvāra)

FAQs

Dvārakā is proclaimed a supreme tīrtha whose pilgrimage-fruit equals famed Gaṅgā tīrthas, emphasizing sacred geography as a path of dharma.

Dvāravatī/Dvārakā, with explicit comparison to Gaṅgā-sāgara and Gaṅgā-dvāra (Haridvāra).

The prescription is tīrtha-yātrā—going to Dvārakā; specific acts like snāna or dāna are not detailed in this verse.