Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

Devanagari script

तीर्थैर्नानाविधैः पुत्र तत्स्थानैः किं प्रयोजनम् । फलं समस्ततीर्थानां दृष्ट्वा द्वारवतीं लभेत्

Transliteration

tīrthairnānāvidhaiḥ putra tatsthānaiḥ kiṃ prayojanam | phalaṃ samastatīrthānāṃ dṛṣṭvā dvāravatīṃ labhet

Translation

اے بیٹے، طرح طرح کے تیرتھوں اور اُن کے جدا جدا مقامات کی کیا حاجت؟ صرف دواروتی (دوارکا) کے درشن سے ہی تمام تیرتھوں کے پھل کے برابر پُنّیہ حاصل ہوتا ہے۔

Word by Word

• तीर्थैः: by/with pilgrimage places
• तीर्थैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन

• नानाविधैः: of various kinds
• नानाविधैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: नाना + विध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; कर्मधारयः (नाना विधाः)

• पुत्र: O son
• पुत्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• तत्स्थानैः: with those places
• तत्स्थानैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तेषां स्थानैः)

• किम्: what
• किम्: Sambandha (Interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; प्रश्नार्थक

• प्रयोजनम्: purpose, use
• प्रयोजनम्: Karta (Predicate noun/विधेय)
• Type: Noun
• Root: प्रयोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; ‘किं प्रयोजनम्’ इति प्रश्नवाक्ये विधेयम्

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• समस्ततीर्थानाम्: of all the tīrthas
• समस्ततीर्थानाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: समस्त + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषः (समस्तानि तीर्थानि येषां/समस्त-तीर्थ)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• द्वारवतीम्: Dvāravatī
• द्वारवतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Speaker

A narrator/teacher figure addressing 'putra' within Dvārakā Māhātmya (speaker not explicit in the excerpt)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvāravatī (Dvārakā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ‘putra’ (son) addressed within the narrative

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim (addressed as ‘son’) stands at Dvārakā’s threshold, gazing upon the sacred city and temple spires; other distant tīrthas are symbolically shown dissolving into the vision of Dvāravatī.

Characters & Entities

• Dvāravatī
• Dvārakā
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places differ, yet the Lord’s abode can concentrate their merit; Dvārakā-darśana is praised as yielding the fruit of all pilgrimages.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvāravatī/Dvārakā, the famed sacred city associated with Śrī Kṛṣṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; the act emphasized is darśana—beholding/visiting Dvārakā.