Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 122

तस्मान्मूलं परित्यज्य शाखां नैवार्चयेद्बुधः । विशेषेण जगन्नाथं त्रैलोक्याधिपतिं हरिम्

tasmānmūlaṃ parityajya śākhāṃ naivārcayedbudhaḥ | viśeṣeṇa jagannāthaṃ trailokyādhipatiṃ harim

پس دانا آدمی کو چاہیے کہ جڑ کو چھوڑ کر صرف شاخ کی پوجا ہرگز نہ کرے، خصوصاً جگن ناتھ ہری—تینوں لوکوں کے ادھپتی—کی عبادت میں۔

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Adverbial (हेतु/निमित्त)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव्ययीभूत-रूप (indeclinable ‘therefore/from that’), हेत्वर्थ/अपादानार्थ
मूलम्the root
मूलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपरि-त्यज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त-अव्यय (absolutive/gerund): ‘having abandoned’
शाखाम्a branch
शाखाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशाखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
एवindeed/only
एव:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis/only)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; निषेधेन सह ‘न ... अर्चयेत्’ (should not worship)
बुधःa wise person
बुधः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; क्रियाविशेषणरूपेण (instrumental of manner): ‘especially’
जगन्नाथम्Jagannātha (Lord of the world)
जगन्नाथम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः नाथः)
त्रैलोक्याधिपतिम्lord of the three worlds
त्रैलोक्याधिपतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य अधिपतिः)
हरिम्Hari (Viṣṇu)
हरिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Purāṇic narration style within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A pilgrim-sage stands before a grand Hari shrine; behind him are smaller shrines (branches). He offers the main ārati to Jagannātha Hari while respectfully saluting the others.

J
Jagannātha
H
Hari (Viṣṇu)

FAQs

Do not mistake secondary practices for the essence; worship the supreme Lord (Hari) as the root, not merely peripheral observances.

Dvārakā, presented in the Dvārakā Māhātmya section of the Prabhāsa Khaṇḍa.

A general rule of right worship: avoid misdirected devotion that neglects the principal deity—especially in worship of Hari/Jagannātha.