Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15
Devanagari script
संकर्षणं गोलकश्च ह्याजघान त्रिभिः शरैः । अनन्तं व्यथितं दृष्ट्वा गोलकः क्रोधमूर्छितः
Transliteration
saṃkarṣaṇaṃ golakaśca hyājaghāna tribhiḥ śaraiḥ | anantaṃ vyathitaṃ dṛṣṭvā golakaḥ krodhamūrchitaḥ
Translation
گولک نے سنکرشن کو تین تیروں سے زخمی کیا۔ اننت (بلرام) کو تکلیف میں دیکھ کر گولک غصّے میں مدہوش ہو گیا۔
Word by Word
संकर्षणम्Saṅkarṣaṇa (Balarāma)
संकर्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंकर्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गोलकःGolaka
गोलकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोलक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
आजघानstruck, smote
आजघान:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ+√हन् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (संख्यावाचक), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (शरैः)
शरैःarrows
शरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अनन्तम्Ananta (Balarāma)
अनन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
व्यथितम्pained, distressed
व्यथितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Root√व्यथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अनन्तम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Gerundial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
गोलकःGolaka
गोलकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोलक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्रोधमूर्छितःfainting/overcome with anger
क्रोधमूर्छितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रोध (प्रातिपदिक) + मूर्छित (√मूर्छ् + क्त, कृदन्त)
Formतृतीया-तत्पुरुष/हेतु-समास (क्रोधेन मूर्छितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (गोलकः)
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator within Dvārakā-māhātmya context)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dvārakā
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis
Visual Art Cues
Scene: Golaka releases three arrows that strike Saṃkarṣaṇa; Ananta’s body shows the impact, yet his face remains controlled. Golaka’s eyes flare with rage as he sees the effect and surges forward.
Characters & Entities
S
Saṃkarṣaṇa (Balarāma/Ananta)G
GolakaFAQs
Unchecked anger (krodha) is shown as a force that clouds judgment and hastens downfall.
Dvārakā, as the stage where divine protectors confront forces of adharma.
None.