Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

तस्यां वसति विश्वात्मा सर्वकामप्रदो हरिः । कला षोडशसंयुक्तो मूर्तिं द्वादशकान्वितः

tasyāṃ vasati viśvātmā sarvakāmaprado hariḥ | kalā ṣoḍaśasaṃyukto mūrtiṃ dvādaśakānvitaḥ

وہاں ہری، کائنات کی روح، بسے ہوئے ہیں؛ وہ تمام مرادیں عطا کرنے والے ہیں، سولہ الٰہی کلاؤں سے آراستہ اور بارہ گونہ صورتوں میں ظاہر۔

तस्याम्in that (city)
तस्याम्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)
वसतिdwells
वसति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular), परस्मैपदम्
विश्वात्माthe universal Self
विश्वात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व + आत्मन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
सर्वकामप्रदःgiver of all desires
सर्वकामप्रदः:
Karta (Predicate adjective to subject/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व + काम + प्रद (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular); विशेषणम् (to हरिः)
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
कलाःdigits/parts (kalās)
कलाः:
Sambandha (Attribute/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
षोडशसंयुक्तःendowed with sixteen (kalās)
षोडशसंयुक्तः:
Karta (Predicate adjective to subject/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootषोडश + संयुक्त (प्रातिपदिके)
Formक्त-प्रत्ययान्त (संयुक्त = ‘joined’ from सम्-युज्); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (to हरिः)
मूर्तिम्form, embodiment
मूर्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)
द्वादशकान्वितःpossessed of twelve (forms)
द्वादशकान्वितः:
Karta (Predicate adjective to subject/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootद्वादशक + अन्वित (प्रातिपदिके)
Formक्त-प्रत्ययान्त (अन्वित = ‘possessed/connected’ from अन्वि-इ); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (to हरिः)

Prahlāda

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Dvārakā as a radiant coastal city; Hari enthroned as Viśvātmā, surrounded by symbols of completeness—sixteen kalās as a luminous halo and twelvefold manifestations suggested as attendant forms or emblems.

H
Hari
V
Viśvātmā
D
Dvārakā (implied)

FAQs

Dvārakā is sanctified because Bhagavān Hari abides there as the cosmic Self and fulfiller of righteous aims.

Dvārakā/Dvārāvatī as the living abode of Hari.

No explicit rite; the theological praise supports bhakti practices like smaraṇa (remembrance) and tīrtha-yātrā.