Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

ततः खञ्जनकं तीर्थं तस्य नाम्नेति विश्रुतम् । तत्र स्नात्वा नरो याति सोमलोकं न संशयः

tataḥ khañjanakaṃ tīrthaṃ tasya nāmneti viśrutam | tatra snātvā naro yāti somalokaṃ na saṃśayaḥ

یوں وہ تیرتھ اسی کے نام سے “خنجنک تیرتھ” کے طور پر مشہور ہوا۔ وہاں اشنان کرنے سے انسان بے شک سوم لوک کو پہنچتا ہے، اس میں کوئی شک نہیں۔

ततःtherefore/then
ततः:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, देश/कालवाचक
खञ्जनकम्Khañjanaka (named)
खञ्जनकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootखञ्जनक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तीर्थम्the tīrtha
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तस्यof him/of that (person)
तस्य:
Shashthi-sambandha (Possessive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन
इतिthus/‘so’
इति:
Sambandha (Quotative/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
विश्रुतम्well-known
विश्रुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तत्रthere
तत्र:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), धातु: स्ना
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
यातिgoes/attains
याति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सोमलोकम्Soma’s world
सोमलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोम + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य लोकः)
no/not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
संशयःdoubt
संशयः:
Sambandha (Idiomatic assertion/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘न संशयः’ = नास्ति संशयः (elliptic)

Sūta (deduced)

Tirtha: Khañjanaka-tīrtha

Type: ghat

Scene: Pilgrim bathing at Khañjanaka-tīrtha; above, a luminous moon-disc and Soma’s celestial realm is hinted—white radiance, cool light, and a pathway of merit rising from the water.

K
Khañjanaka-tīrtha
S
Somaloka
S
Soma

FAQs

A tīrtha’s sanctity is amplified by both its sacred origin-story and the prescribed act of snāna that yields a promised fruit.

Khañjanaka-tīrtha.

Snāna (bathing) at Khañjanaka-tīrtha.