Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

Devanagari script

देवो जालेश्वरस्तत्र सं बभूव उमापतिः । जालेश्वरं नरो दृष्ट्वा सद्यः पापात्प्रमुच्यते

Transliteration

devo jāleśvarastatra saṃ babhūva umāpatiḥ | jāleśvaraṃ naro dṛṣṭvā sadyaḥ pāpātpramucyate

Translation

وہاں اُماپتی، بھگوان شِو، جالیشور کے روپ میں ظاہر ہوئے۔ جالیشور کے محض درشن سے ہی انسان فوراً گناہوں سے چھوٹ جاتا ہے۔

Word by Word

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• जालेश्वरः: Jāleśvara (Lord of Jāla)
• जालेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जाल-ईश्वर (प्रातिपदिक; जाल + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (जालस्य ईश्वरः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• सम्: fully; altogether (preverb)
• सम्: Upasarga (Preverb/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्ग (prefix) used with verb बभूव

• बभूव: became; came to be
• बभूव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• उमापतिः: Umāpati (husband of Umā; Śiva)
• उमापतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उमा-पति (प्रातिपदिक; उमा + पति)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (उमायाः पतिः)

• जालेश्वरम्: Jāleśvara
• जालेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जाल-ईश्वर (प्रातिपदिक; जाल + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (having seen)

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (immediately)

• पापात्: from sin
• पापात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

• प्रमुच्यते: is freed; is released
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (present), कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः प्र-

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jāleśvara (at Jālatīrtha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A coastal/riverine shrine with a radiant Śiva-liṅga named Jāleśvara; pilgrims approach with folded hands; aura of immediate purification; Umā and Śiva symbolism subtly present (Umāpati epithet).

Characters & Entities

• Jāleśvara
• Umāpati (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of Śiva in a consecrated sthala is celebrated as a direct purifier, emphasizing grace alongside personal effort.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Jāleśvara at Jāla-tīrtha in the Dvārakā region.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act highlighted is darśana—seeing the deity Jāleśvara; worship is implied and stated more explicitly in the next verse.