Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

Devanagari script

स गत्वा पर्वते रम्ये पूजयित्वा च तं विभुम् । शिवरात्रिपरः सम्यग्वर्षेवर्षे बभूव ह

Transliteration

sa gatvā parvate ramye pūjayitvā ca taṃ vibhum | śivarātriparaḥ samyagvarṣevarṣe babhūva ha

Translation

وہ خوش نما پہاڑ پر گیا اور اُس قادرِ مطلق رب کی پوجا کر کے شِو راتری کا سچا پرستار بن گیا؛ سال بہ سال اسے ٹھیک طریقے سے ادا کرتا رہا۔

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• पर्वते: on the mountain
• पर्वते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी-अधिकरण), एकवचन

• रम्ये: beautiful
• रम्ये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (पर्वते)

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• विभुम्: the Lord, the mighty one
• विभुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तं विभुम् = तं (शिवम्)

• शिवरात्रिपरः: devoted to Śivarātri
• शिवरात्रिपरः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिवरात्रि (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (शिवरात्रौ परः/शिवरात्रि-परायणः)

• सम्यक्: properly, duly
• सम्यक्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• वर्षे: in a year
• वर्षे: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी-अधिकरण), एकवचन

• वर्षे: (year) after year
• वर्षे: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी-अधिकरण), एकवचन; पुनरुक्ति (each year)

• बभूव: became; remained
• बभूव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• ह: indeed
• ह: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

Speaker

Pulastya (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: A king (māhīpati)

Visual Art Cues

Scene: The king reaches the beautiful Himalayan mountain, performs worship to Śiva, and is shown later repeating Śivarātri observance year after year—montage-like depiction of recurring ritual under changing seasons.

Characters & Entities

• Kedāra (Śiva)
• Śivarātri

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage culminates in sustained practice: yearly Śivarātri observance anchored in worship of Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra on the sacred mountain is implied as the worship-site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Proper annual observance of Śivarātri (Śivarātri-vrata) along with worship (pūjā) of the Lord.