Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

तत्रैवारुंधती साध्वी वसिष्ठस्य समीपतः । पूजनीया विशेषेण सर्वकामप्रदा नृणाम्

tatraivāruṃdhatī sādhvī vasiṣṭhasya samīpataḥ | pūjanīyā viśeṣeṇa sarvakāmapradā nṛṇām

وہیں وِسِشٹھ کے قریب سادھوی ارُندھتی موجود ہے۔ وہ خاص تعظیم کے ساتھ پوجا کے لائق ہے، کیونکہ وہ لوگوں کو تمام نیک اور جائز آرزوؤں کی تکمیل عطا کرتی ہے۔

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
अरुंधतीArundhatī
अरुंधती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअरुंधती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
साध्वीvirtuous/chaste
साध्वी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
वसिष्ठस्यof Vasiṣṭha
वसिष्ठस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
समीपतःnear/beside
समीपतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमीपतः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = ‘near/by’
पूजनीयाworthy to be worshipped
पूजनीया:
Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + अनीयर् (कृत्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अनीयर्-प्रत्ययान्त भाव्य/विधेय विशेषण (gerundive: ‘to be worshipped’)
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Hetu/Prakaraṇa (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; क्रियाविशेषण-प्रयोग (instrumental adverb: ‘especially’)
सर्वकामप्रदाgiver of all desires
सर्वकामप्रदा:
Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + काम + प्रदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘सर्वेषां कामानां प्रदा’)
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

Sūta (deduced, Prabhāsa Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Arundhatī-sannidhi (Vasiṣṭhāśrama, Arbuda)

Type: kshetra

Listener: King (nṛpa)

Scene: Near a hermitage, Arundhatī stands or is represented as an auspicious revered figure beside Vasiṣṭha; pilgrims offer flowers and lamps, seeking dhārmic boons.

A
Arundhatī
V
Vasiṣṭha

FAQs

Honoring exemplars of dharma—especially the virtuous consort of a great ṛṣi—brings auspiciousness and the fulfillment of righteous aims.

The vicinity of Vasiṣṭha’s āśrama where Arundhatī is present and worship-worthy.

Special worship (pūjā) of Arundhatī near Vasiṣṭha’s hermitage.