Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

तस्य चोत्तरदिग्भागे सावित्रीकुण्डमुत्तमम् । स्नानदानादिकं कुर्वन्यत्र याति शुभां गतिम्

tasya cottaradigbhāge sāvitrīkuṇḍamuttamam | snānadānādikaṃ kurvanyatra yāti śubhāṃ gatim

اس کے شمالی حصے میں عالی شان ساوتری کُنڈ ہے۔ وہاں اشنان، دان اور دیگر کرم کرنے سے انسان شُبھ گتی کو پہنچتا ہے۔

तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम-रूप (Genitive singular of 'tad')
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
उत्तर-दिक्-भागेin the northern side/portion
उत्तर-दिक्-भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक) + दिक् (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (Locative singular: 'in the northern-direction part')
सावित्री-कुण्डम्the Sāvitrī pond
सावित्री-कुण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक) + कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्म/उद्देश्य-निर्देश (neuter sg; here as the named pond)
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying 'kuṇḍam')
स्नान-दान-आदिकम्bathing, giving (charity), etc.
स्नान-दान-आदिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective dvandva)
कुर्वन्doing, performing
कुर्वन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (doing)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location marker/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
यातिgoes, attains
याति:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying 'gatim')
गतिम्state, destination
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object of 'yāti')

Narrator (contextual)

Tirtha: Sāvitrī-kuṇḍa

Type: kund

Scene: A pilgrim group walks to the northern side of Tripuṣkara and reaches Sāvitrī-kuṇḍa; they bathe, offer lamps and charity, invoking Sāvitrī’s purity and blessing.

S
Sāvitrī-kuṇḍa
T
Tripuṣkara
S
Snāna
D
Dāna
S
Sāvitrī

FAQs

Sacred micro-geography matters: even adjacent tīrthas (like Sāvitrī-kuṇḍa) have distinct merit when honored by rites.

Sāvitrī-kuṇḍa, located to the north of Tripuṣkara.

Perform snāna (bathing), dāna (charity), and allied observances at Sāvitrī-kuṇḍa for auspicious attainment.