Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । पूजयैतन्महल्लिंगं त्वद्भक्त्या समुपस्थितम् । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्तते

Transliteration

etasminneva kāle tu vāguvācāśarīriṇī | pūjayaitanmahalliṃgaṃ tvadbhaktyā samupasthitam | varaṃ varaya bhadraṃ te yatte manasi vartate

Translation

اسی لمحے ایک بےجسم آواز بولی: “اس عظیم لِنگ کی پوجا کرو جو تمہاری بھکتی سے ظاہر ہوا ہے۔ بر مانگو—تم پر بھدرتا ہو—جو کچھ تمہارے من میں ہے۔”

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular

• एव: indeed/just
• एव: Avyaya (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• काले: at the time
• काले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular

• तु: but/then
• तु: Avyaya (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrastive particle)

• वाक्: a voice
• वाक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd person singular perfect

• अशरीरिणी: bodiless
• अशरीरिणी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-शरीरिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective qualifying वाक्

• पूजय: worship
• पूजय: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; 2nd person singular imperative

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; demonstrative used adjectivally with महल्लिंगम्

• महल्लिंगम्: great liṅga
• महल्लिंगम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महत् (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular

• त्वद्भक्त्या: by your devotion
• त्वद्भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (त्वद्-भक्त्या = तव भक्त्या), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular

• समुपस्थितम्: present/appeared
• समुपस्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-उप-√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; past participle qualifying महल्लिंगम्

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular

• वरय: choose/ask for
• वरय: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; 2nd person singular imperative (वरय = choose)

• भद्रम्: good fortune
• भद्रम्: Sambandha (Benediction/आशीर्वाद)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; indeclinable-like benedictive usage

• ते: to you/for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; dative singular enclitic

• यत्: whatever (that)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun correlating with तत् implied

• ते: of you/your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular enclitic

• मनसि: in (your) mind
• मनसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular

• वर्तते: exists/occurs
• वर्तते: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; 3rd person singular

Speaker

Āśarīriṇī Vāk (Akāśavāṇī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gautamāśrama Mahalliṅga-sthāna

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpaśreṣṭha (king)

Visual Art Cues

Scene: A radiant, unseen voice emanates from the sky; sound waves or light ribbons descend toward Gautama and the towering liṅga. Gautama prepares offerings; the atmosphere is charged with auspiciousness.

Characters & Entities

• Akāśavāṇī
• Mahāliṅga
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When devotion matures, the divine not only appears but also guides the devotee toward worship and fulfilled intention.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Mahāliṅga at Gautamāśrama, validated by an akāśavāṇī (heavenly voice).

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā (worship) of the manifested Mahāliṅga.