Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7
Devanagari script
असकृत्स मृकण्डेन यावत्पृष्टो द्विजोत्तमः । उपरोधवशात्तस्मै यथार्थं संन्यवेदयत्
Transliteration
asakṛtsa mṛkaṇḍena yāvatpṛṣṭo dvijottamaḥ | uparodhavaśāttasmai yathārthaṃ saṃnyavedayat
Translation
جب مرکنڈو نے بار بار پوچھا تو وہ افضل برہمن—اصرار کے دباؤ میں—اسے حقیقت جیسی تھی ویسی بتا گیا۔
Word by Word
असकृत्repeatedly, many times
असकृत्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन (Singular)
मृकण्डेनby Mṛkaṇḍa
मृकण्डेन:
Karana (Instrument/Agent in passive)
TypeNoun
Rootमृकण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन
यावत्as long as, until
यावत्:
Sambandha (Correlative/limit)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; यावत्तावत्-सम्बन्धे अवधी/पर्यन्तार्थक (correlative, ‘as long as/until’)
पृष्टः(was) asked
पृष्टः:
Karma (Predicate participle in passive)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त-क्त)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘asked’
द्विजोत्तमःthe best of Brahmins
द्विजोत्तमः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (द्विजानाम् उत्तमः)
उपरोधवशात्due to pressure/insistence
उपरोधवशात्:
Hetu (Cause/Reason)
TypeIndeclinable
Rootउपरोध + वश (प्रातिपदिक); समास
Formअव्यय; पञ्चमी-तत्पुरुषात्-प्रत्ययान्त (उपरोधस्य वशात् = due to compulsion/pressure)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative); एकवचन
यथार्थम्truthfully, as it is
यथार्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा + अर्थ (प्रातिपदिक); समास/अव्ययीभाववत् प्रयोग
Formअव्यय; अव्ययीभाव (यथार्थम् = as it really is, truthfully)
संन्यवेदयत्informed, communicated
संन्यवेदयत्:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootसम् + नि + विद् (धातु) → अवेदयत्
Formलङ् (Imperfect/Past); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन
Speaker
Pulastya (continuing narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda (sectional locus)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The brāhmaṇa, repeatedly questioned, finally reveals the truth with solemnity; Mṛkaṇḍu listens intently, the child still innocent nearby.
Characters & Entities
M
MṛkaṇḍuD
Dvijottama (learned brāhmaṇa)FAQs
Truth (satya) is ultimately to be spoken, especially when it concerns dharma and the welfare of others.
No site is specified in this verse; it advances the moral-narrative thread.
None.