Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

सा त्वं रक्ष भयात्तस्माच्छापवह्निसमुद्भवात् । वयं मात्रा पुरा शप्ताः कस्मिंश्चित्कारणान्तरे । पारिक्षितस्य यज्ञे वः पावको भक्षयिष्यति

sā tvaṃ rakṣa bhayāttasmācchāpavahnisamudbhavāt | vayaṃ mātrā purā śaptāḥ kasmiṃścitkāraṇāntare | pārikṣitasya yajñe vaḥ pāvako bhakṣayiṣyati

“پس اُس خوف سے ہماری حفاظت فرما جو شاپ کی آگ سے اٹھتا ہے۔ بہت پہلے ہماری ماں نے کسی سبب سے ہمیں شاپ دیا تھا: راجا پریکشت کے یَجْن میں آگ تمہیں—سانپوں کو—بھسم کر دے گی۔”

she/that (you)
:
Karta (Subject in address/apposition)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
tvamyou
tvam:
Karta (Subject of imperative)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
rakṣaprotect
rakṣa:
Kriyā (Command)
TypeVerb
Root√rakṣ (रक्ष्)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
bhayātfrom fear
bhayāt:
Apadana (From fear)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
tasmātfrom that
tasmāt:
Apadana (From that)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
śāpa-vahni-samudbhavātarising from the fire of the curse
śāpa-vahni-samudbhavāt:
Apadana (Source)
TypeNoun
Rootśāpa + vahni + samudbhava (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (शाप-वह्नेः समुद्भवः = arising from the fire of a curse)
vayamwe
vayam:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
mātrāby (our) mother
mātrā:
Karana (Agent/instrument in passive sense)
TypeNoun
Rootmātṛ (मातृ-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
purāformerly, once
purā:
Adhikarana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb: formerly)
śaptāḥwere cursed
śaptāḥ:
Kriyā (Predicative action)
TypeVerb
Rootśapta (कृदन्त; √śap (शप्) ‘to curse’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle) — ‘शप्ताः स्मः’ इत्यर्थे
kasmiṃścitin some
kasmiṃścit:
Adhikarana (Location/occasion)
TypeAdjective
Rootkasmin + cit (सर्वनाम + निपात)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite: ‘in some’)
kāraṇa-antarein another circumstance
kāraṇa-antare:
Adhikarana (Occasion)
TypeNoun
Rootkāraṇa + antara (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (कāraṇasya antaraṃ = another circumstance/reason)
pārikṣitasyaof Parīkṣit
pārikṣitasya:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootpārikṣita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
yajñein the sacrifice
yajñe:
Adhikarana (Location/occasion)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
vaḥyou (all)
vaḥ:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम (enclitic)
pāvakaḥfire
pāvakaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootpāvaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
bhakṣayiṣyatiwill devour
bhakṣayiṣyati:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Root√bhakṣ (भक्ष्)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Nāgas

Listener: Ṛṣis/assembly (frame implied)

Scene: Nāgas describe a blazing, unseen ‘curse-fire’ and a future sacrificial arena where flames devour serpents; Devī stands as a calm, luminous shield at the cavern.

D
Devī
N
Nāga
P
Parīkṣit
P
Pāvaka (Agni)

FAQs

Even foretold calamity rooted in a curse can be met through divine refuge and protective grace.

The Arbuda setting frames the origin-story that later sanctifies Nāgahrada as a protective tīrtha.

A yajña context is referenced (Parīkṣit’s sacrifice), highlighting the power—and danger—of sacrificial fire when directed against beings.