Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 83

Devanagari script

एवं तत्र भवंती स्म पृष्टाः सर्वे तपस्विनः । सत्यमेतन्महाभाग कुरुष्व यदनंतरम्

Transliteration

evaṃ tatra bhavaṃtī sma pṛṣṭāḥ sarve tapasvinaḥ | satyametanmahābhāga kuruṣva yadanaṃtaram

Translation

یوں وہاں جب سب تپسویوں سے پوچھا گیا تو سب نے اسی کے مطابق جواب دیا۔ یہ ہی سچ ہے، اے نہایت بخت والے—اب جو اگلا فرض ہے وہ انجام دے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (manner adverb)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)

• भवन्ती: the lady (honorific)
• भवन्ती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; आदरार्थक-सम्बोधन-प्रायः (honorific 'lady/you')

• स्म: indeed / (past marker)
• स्म: Kriya-nibandhana (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (अव्यय)
• Form: स्म-प्रयोगः (particle indicating past/continuity)

• पृष्टाः: were asked
• पृष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पृच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम्; पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; कर्मणि-भावः (having been asked)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying तपस्विनः)

• तपस्विनः: ascetics
• तपस्विनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Pratijna/Predicate (Vidheyabhava)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विधेय (predicate nominal)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• महाभाग: O fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महā + भाग (प्रातिपदिकौ)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचनम्

• कुरुष्व: do
• कुरुष्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• यत्: that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; सम्बन्धसूचकं (relative pronoun)

• अनन्तरम्: next / subsequent
• अनन्तरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying यत्)

Speaker

Messenger (dūta) reporting to Mahīṣāsura

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda (contextual tīrtha-region)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A circle of tapasvins in a forested mountain āśrama, calmly affirming truth to a ‘mahābhāga’ seeker, gesturing toward the next course of action.

Characters & Entities

• Mahīṣāsura
• Tapasvins (ascetics)
• Arbuda (implied setting)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The testimony of tapasvins is presented as authoritative; aligning one’s next action with truth is the dharmic demand.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The scene remains within the Arbuda sacred landscape (Arbudācala) where ascetics dwell and tapas is performed.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription here; it references ascetics and the verification of facts, not a specific rite.