Previous Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

मोक्षकामो विशेषेण य इच्छेत्परमं पदम् । चण्डिकाश्रममासाद्य किं पुनः परितप्यते

mokṣakāmo viśeṣeṇa ya icchetparamaṃ padam | caṇḍikāśramamāsādya kiṃ punaḥ paritapyate

جو خاص طور پر موکش کا خواہاں ہو اور اعلیٰ ترین مقام کا طلبگار ہو، وہ چنڈیکا کے آشرم تک پہنچ کر پھر کیوں مزید ریاضت اور مشقت سہے؟

मोक्षकामःdesirous of liberation
मोक्षकामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मोक्षस्य कामः)
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; क्रियाविशेषण-प्रयोगः (instrumental used adverbially)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्ध-सूचकः (relative pronoun)
इच्छेत्should desire
इच्छेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
परमम्supreme
परमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्
पदम्state/abode
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
चण्डिकाश्रमम्the hermitage of Caṇḍikā
चण्डिकाश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचण्डिका (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चण्डिकायाः आश्रमः)
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
किम्why/what
किम्:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
पुनःagain; moreover
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति-बोधक (adverb)
परितप्यतेis tormented/suffers
परितप्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + तप् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive)

Pulastya (contextual)

Tirtha: Caṇḍikā-āśrama

Type: kshetra

Listener: King (mahīpati)

Scene: A tranquil forest hermitage of Caṇḍikā: thatched huts, sacred fire, ascetics; a weary pilgrim arrives and finds peace, as if the journey’s hardship dissolves at the threshold.

C
Caṇḍikā
C
Caṇḍikāśrama
M
Mokṣa

FAQs

A supremely sanctifying place can accelerate the seeker’s path—right location and right intent reduce needless struggle.

Caṇḍikāśrama (the hermitage associated with Caṇḍikā).

No specific rite; it prescribes reaching/visiting Caṇḍikāśrama as a potent support for mokṣa.