Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

Devanagari script

एतन्मेध्यतमे देशे लिंगं स्थापय मे हरे । पूजय त्वं विधानेन परं श्रेयः प्रपत्स्यसे

Transliteration

etanmedhyatame deśe liṃgaṃ sthāpaya me hare | pūjaya tvaṃ vidhānena paraṃ śreyaḥ prapatsyase

Translation

اے ہری! اس نہایت پاک مقام میں میرے لیے اس لِنگ کی پرتیِشٹھا کرو۔ مقررہ وِدھی کے مطابق اس کی پوجا کرو، تو تم اعلیٰ ترین بھلائی کو پا لو گے۔

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (this)

• मेध्यतमे: in the most pure
• मेध्यतमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: मेध्यतम (प्रातिपदिक; मेध्य + तमप्)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; विशेषणम् (most pure)

• देशे: in the place
• देशे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (in the place)

• लिङ्गम्: liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन (object)

• स्थापय: establish
• स्थापय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (cause to be placed/establish)

• मे: of/for me
• मे: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्धे (of me/for me)

• हरे: O Hari
• हरे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन (O Hari)

• पूजय: worship
• पूजय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (worship)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1), एकवचन (you)

• विधानेन: by proper rite
• विधानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन (by the prescribed procedure)

• परम्: supreme
• परम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (supreme)

• श्रेयः: highest good
• श्रेयः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन (good/benefit)

• प्रपत्स्यसे: you will attain
• प्रपत्स्यसे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + पद् (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (you will attain/obtain)

Speaker

Maheśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ananta-liṅga (to be installed)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Hari/Keśava (Vāsudeva)

Visual Art Cues

Scene: Śiva instructs Hari to install the small Ananta-liṅga in the purest place; the ground is shown as sanctified—white sands/clean stone platform—while attendants prepare ritual items.

Characters & Entities

• Maheśvara (Śiva)
• Hari (Viṣṇu)
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Highest welfare (śreyas) arises from establishing and worshipping Śiva in a sanctified place with correct devotion and procedure.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The ‘most pure place’ within Arbuda is indicated; the narrative culminates in the Kṛṣṇatīrtha/Kṛṣṇahrada setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpana (installation) and pūjā ‘vidhānena’ (according to ritual injunctions).