Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9
Devanagari script
विशेषान्नायकत्वं च गात्रेभ्यः समजायत । बालकप्रतिमं कान्तं सर्वलक्षणलक्षितम्
Transliteration
viśeṣānnāyakatvaṃ ca gātrebhyaḥ samajāyata | bālakapratimaṃ kāntaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam
Translation
اور ایک خاص نتیجے کے طور پر اُن اعضاء سے پیشوائی پیدا ہوئی؛ وہ دلکش بچے کی مانند ظاہر ہوا، ہر مبارک علامت سے نشان زدہ۔
Word by Word
विशेषात्from a special feature/peculiarity
विशेषात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन (Singular); कारणे (ablative of cause)
नायकत्वम्leadership
नायकत्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनायकत्व (प्रातिपदिक; तद्धित-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
चand
च:
Connector (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
गात्रेभ्यःfrom the limbs/body-parts
गात्रेभ्यः:
Apadana/Hetu (Source/Cause)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), बहुवचन (Plural); कारणे/अपादाने (ablative)
समजायतarose/was born
समजायत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद-रूप (middle)
बालक-प्रतिमम्resembling a child
बालक-प्रतिमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootबालक (प्रातिपदिक) + प्रतिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); उपमान-तत्पुरुषः (bālakavat pratimaḥ = resembling a child)
कान्तम्beautiful/charming
कान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular)
सर्व-लक्षण-लक्षितम्marked with all auspicious signs
सर्व-लक्षण-लक्षितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + लक्षित (क्त-कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); बहुपद-तत्पुरुषः (sarvaiḥ lakṣaṇaiḥ lakṣitam = marked by all signs)
Speaker
Narrator
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda
Type: peak
Skanda Dialogue
Listener: māhīpati (king)
Visual Art Cues
Scene: From divine limbs arises a radiant childlike figure, charming and fully marked with auspicious signs, suggesting destined leadership.
FAQs
True authority is portrayed as divinely conferred and signaled by auspicious qualities, not merely by force.
No specific site is praised in this verse; it describes the divine manifestation’s qualities.
None.