Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

गणानां चैव सर्वेषामाधिपत्यं नगात्मजे । अस्य दत्तं मया यस्माद्भविष्यति गणाधिपः

gaṇānāṃ caiva sarveṣāmādhipatyaṃ nagātmaje | asya dattaṃ mayā yasmādbhaviṣyati gaṇādhipaḥ

“اے دخترِ کوہ! تمام گنوں پر سرداری میں نے اسے عطا کی ہے؛ اسی لیے وہ گنوں کا مالک، گن آدھیپ، بنے گا۔”

गणानाम्of the gaṇas
गणानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; विशेषण (qualifier)
आधिपत्यम्lordship, sovereignty
आधिपत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआधिपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
नगात्मजेO son of the mountain
नगात्मजे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनग + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नगस्य आत्मजः)
अस्यof him/this
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (अत्र कर्मवाच्य-भावः: ‘given’)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
गणाधिपःlord of the gaṇas
गणाधिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गणानाम् अधिपः)

Śrī Bhagavān (Śiva)

Tirtha: Arbuda Gaṇādhipa (Vināyaka)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī (nagātmajā)

Scene: Śiva formally grants sovereignty over all gaṇas to the deity, declaring he will be Gaṇādhipa; gaṇas appear as a retinue acknowledging their new lord; Pārvatī listens.

P
Pārvatī
G
Gaṇas
G
Gaṇādhipa (Gaṇeśa)

FAQs

Spiritual order is divinely instituted: leadership is conferred to uphold harmony among Śiva’s hosts and in the cosmos.

Arbuda-khaṇḍa’s sacred setting (Arbuda/Mount Abu region) where this appointment is recounted.

Implicitly supports the custom of honoring Gaṇādhipa first, though no explicit vrata is stated in this verse.