Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

अथापश्यद्द्वितीयां स च्छायां गात्रस्य चोपरि । तथा गुरुतरं कायं सालस्यं समपद्यत

athāpaśyaddvitīyāṃ sa cchāyāṃ gātrasya copari | tathā gurutaraṃ kāyaṃ sālasyaṃ samapadyata

پھر اُس نے اپنے جسم پر ایک دوسری چھایا دیکھی؛ اور اس کا بدن اور زیادہ بھاری ہو گیا، اور وہ سستی و جمود کی حالت میں ڈوب گیا۔

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → पश्य (तिङन्त)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
द्वितीयाम्second
द्वितीयाम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘च्छायाम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
च्छायाम्shadow
च्छायाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गात्रस्यof the body/limb
गात्रस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
उपरिupon/above
उपरि:
Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb/preposition: above/upon)
तथाlikewise / thus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/अनुरूपार्थक (thus/so)
गुरुतरम्heavier
गुरुतरम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुरु (प्रातिपदिक) → गुरुतर (तारतम्य)
Formतुलनात्मक (comparative); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘कायम्’ इत्यस्य विशेषणम्
कायम्body
कायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सालस्यम्laziness / lethargy
सालस्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआलस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समपद्यतbefell / came upon (him)
समपद्यत:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + पद् (धातु) → समपद्यत (तिङन्त)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

Deductive: Skanda (narrating within Prabhāsa Khaṇḍa’s Arbuda Khaṇḍa context)

Scene: The king looks down and sees an uncanny second shadow clinging to him; his posture slumps as heaviness and torpor overtake his limbs.

FAQs

Inner wrongdoing manifests outwardly as heaviness, loss of vitality, and disturbing omens—prompting repentance and purification.

No single tīrtha is named in this verse; it introduces the king’s ominous condition that leads into tīrtha-based expiation later in the chapter.

None in this verse; it describes symptoms that motivate later prāyaścitta and pilgrimage.