Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

मैनाकस्तनयोऽस्माकं प्रविष्टः सागरे भयात् । ज्येष्ठं तु सर्वथा चाथ वसिष्ठो नेतुमागतः । किं कृत्यमधुनाऽस्माकं कथं श्रेयो भविष्यति

mainākastanayo'smākaṃ praviṣṭaḥ sāgare bhayāt | jyeṣṭhaṃ tu sarvathā cātha vasiṣṭho netumāgataḥ | kiṃ kṛtyamadhunā'smākaṃ kathaṃ śreyo bhaviṣyati

“ہمارا بیٹا مَیناک خوف کے مارے سمندر میں جا گھسا ہے؛ اور اب وشیِشٹھ پختہ ارادے کے ساتھ بڑے (جَیَشٹھ) پہاڑ کو لے جانے آیا ہے۔ اب ہم کیا کریں، اور ہماری بھلائی کیسے ہوگی؟”

मैनाकःMaināka
मैनाकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमैनाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तनयःson
तनयः:
Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
प्रविष्टःhas entered
प्रविष्टः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘entered’
सागरेinto the ocean
सागरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
भयात्from fear
भयात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
ज्येष्ठम्the eldest (one)
ज्येष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (implied object: ‘the eldest’)
तुbut
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपात (contrastive particle)
सर्वथाin every way
सर्वथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in every way)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अथthen/now
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (sequencing particle: then/now)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नेतुम्to lead/take (away)
नेतुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to lead/take’
आगतःhas come
आगतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
कृत्यम्duty/what is to be done
कृत्यम्:
Predicative (Complement/पूरक)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: now)
अस्माकम्for us/of us
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
कथम्how
कथम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: how)
श्रेयःwelfare/the better course
श्रेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Himavān (in Sūta’s narration)

Listener: Śaunaka and sages (frame)

Scene: Himavān laments: Maināka has fled into the ocean; Vasiṣṭha arrives intent on taking the eldest mountain. The scene alternates between a stormy sea hiding a mountain and a sage approaching a mountain-king’s court.

H
Himavān
M
Maināka
V
Vasiṣṭha

FAQs

Fear and attachment create crisis; welfare (śreyas) is found by choosing the path that avoids adharma and honors higher authority.

The line references the ocean and mountain lore; it supports the Arbuda-khaṇḍa sacred-geography frame rather than naming a tīrtha.

None.