Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

Devanagari script

वृंताकं मूलकं श्वेतं रक्तं येऽश्नंति गृंजनम् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

Transliteration

vṛṃtākaṃ mūlakaṃ śvetaṃ raktaṃ ye'śnaṃti gṛṃjanam | tena pāpena lipyāmi yadyahaṃ nāgame punaḥ

Translation

اگر میں دوبارہ یہاں نہ آؤں، تو مجھے وہ گناہ لگے جو بینگن، مولی، اور سفید و سرخ گرنجن (لہسن/پیاز) کھانے والوں کو لگتا ہے۔

Word by Word

• वृन्ताकम्: eggplant
• वृन्ताकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृन्ताक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• मूलकम्: radish
• मूलकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूलक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• श्वेतम्: white
• श्वेतम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• रक्तम्: red
• रक्तम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: रक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• अश्नन्ति: eat
• अश्नन्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; सन्धि-विच्छेदः: ये + अश्नन्ति

• गृञ्जनम्: a pungent vegetable (gṛñjana)
• गृञ्जनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृञ्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तेन: by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• पापेन: by (that) sin
• पापेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• लिप्यामि: I become tainted
• लिप्यामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लिप् (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तबोधक-अव्यय

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• आगमे: I return
• आगमे: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; सन्धि-विच्छेदः: न + आगमे

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्तिबोधक-अव्यय (adverb)

Speaker

Unspecified (contextual vow/utterance within Arbuda Khaṇḍa narration; likely a pilgrim or narrator-voice within the māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (Implied) a hearer within the Purāṇic frame (often Bhīṣma/Yudhiṣṭhira-type in tīrtha narratives; not explicit in these verses)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-woman utters a solemn oath at a sacred place, invoking self-curse if she fails to return; the atmosphere is austere, vow-centered, with the tīrtha as witness.

Characters & Entities

• Arbuda (Mount Abu region)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha-mahātmya frames purity as holistic—conduct and diet are regulated, and the vow of return is reinforced with strong moral comparisons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda-kṣetra is the implied pilgrimage site whose sanctity is protected through such niyamas.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dietary restraint is implied: avoidance (as a niyama) of certain vegetables/foods while observing the tīrtha-related discipline.