Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

त्रिकालं कुरुते स्नानं गायत्रीजपमुत्तमम् । तेनासौ गतपापोऽभूद्दिव्यदर्शी च भूमिप

Transliteration

trikālaṃ kurute snānaṃ gāyatrījapamuttamam | tenāsau gatapāpo'bhūddivyadarśī ca bhūmipa

Translation

اے بادشاہ! وہ دن میں تین بار غسل کرتا اور گایتری منتر کا بہترین جپ کرتا تھا۔ اس سے وہ گناہوں سے پاک ہوا اور اسے الٰہی دید (دیویا درشن) نصیب ہوئی۔

Word by Word

• त्रिकालम्: three times a day
• त्रिकालम्: Kriya-visheshana (Adverbial object/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: त्रि-काल (प्रातिपदिक; त्रि + काल)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयः कालाः)

• कुरुते: does/performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• गायत्रीजपम्: recitation of the Gāyatrī
• गायत्रीजपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गायत्री-जप (प्रातिपदिक; गायत्री + जप)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गायत्र्याः जपः)

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Karma (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (agreeing with जपम्)

• तेन: by that (practice)
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम

• असौ: that man/he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; दूरवाचक सर्वनाम

• गतपापः: freed from sin
• गतपापः: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गत-पाप (प्रातिपदिक; गत + पाप)
• Form: कृदन्त-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (गतं पापं यस्य/गतं पापम्) = 'sin gone'

• अभूत्: became
• अभूत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• दिव्यदर्शी: one with divine vision
• दिव्यदर्शी: Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य-दर्शिन् (प्रातिपदिक; दिव्य + दर्शिन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (दिव्यं पश्यति इति)

• च: and
• च: Discourse connector (Samucchaya/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक) = conjunction 'and'

• भूमिप: O king
• भूमिप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूमिप (प्रातिपदिक; भूमिपति-सम्बोधनरूप)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; 'O king'

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking in Purāṇic narration (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-nirjhara (tapas-snānīya tīrtha)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: bhūmipa (king)

Visual Art Cues

Scene: An ascetic at a clear mountain stream performs tri-kāla bathing; seated on a rock, he recites Gāyatrī with a japa-mālā, aura subtly brightening to indicate divine sight.

Characters & Entities

• Gāyatrī
• Arbuda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Regular discipline—purifying bath and mantra-japa—burns sin and refines perception into divya-darśana (spiritual vision).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The practice occurs on Arbuda at a sacred stream, within the Piṇḍāraka-related narrative of Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Trikāla snāna (bathing thrice daily) and Gāyatrī-mantra japa.