Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

Devanagari script

तैः सैन्यं दानवेशस्य सर्वं शस्त्रैर्निपातितम् । पश्यतस्तस्य दैत्यस्य निश्चलस्यासुरस्य च

Transliteration

taiḥ sainyaṃ dānaveśasya sarvaṃ śastrairnipātitam | paśyatastasya daityasya niścalasyāsurasya ca

Translation

انہوں نے ہتھیاروں سے دانَووں کے سردار کی پوری فوج کو گرا دیا؛ اور وہ دَیتیہ، وہ بے جنبش اَسُر، بس دیکھتا رہ گیا۔

Word by Word

• तैः: by them
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• सैन्यम्: army
• सैन्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• दानवेशस्य: of the lord of the Dānavas
• दानवेशस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दानव-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (दानवानाम् ईशः)

• सर्वम्: entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (सैन्यम्)

• शस्त्रैः: with weapons
• शस्त्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• निपातितम्: was struck down
• निपातितम्: Karma (Object described/कर्म)
• Type: Verb
• Root: नि-√पत् (धातु)
• Form: कृदन्त—भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (सैन्यम्) इति कर्मणि प्रयोगे ‘fallen/struck down’

• पश्यतः: while (he) was watching
• पश्यतः: Shashthi-Sambandha (Genitive absolute-like/षष्ठी)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: कृदन्त—शतृ (वर्तमान कृदन्त/Present active participle), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; ‘while (he) was seeing’

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• दैत्यस्य: of the Daitya
• दैत्यस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• निश्चलस्य: motionless
• निश्चलस्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निश्चल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषणम् (दैत्यस्य/असुरस्य)

• असुरस्य: of the Asura
• असुरस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda (Arbudācala)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: A violent tableau: the Devī-born host rains weapons; the dānava-lord stands rigid, watching his forces collapse—dust, broken banners, and a grim hush behind the clamor.

Characters & Entities

• Dānaveśa (lord of Dānavas)
• Daitya
• Asura
• Devī’s army

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma collapses swiftly before divine order; even mighty opponents become powerless witnesses.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative context is the Arbuda/Varaparvata region within Prabhāsa-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is stated in this verse.