Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

नमस्ते पद्मपत्राक्षि विश्वमातर्नमोनमः । नमस्ते वरदे देवि रजःसत्त्वतमोमयि

Transliteration

namaste padmapatrākṣi viśvamātarnamonamaḥ | namaste varade devi rajaḥsattvatamomayi

Translation

اے کنول کے پتے جیسی آنکھوں والی دیوی! تجھے نمسکار۔ اے ماںِ کائنات! بار بار نمونمہ۔ اے ور دینے والی دیوی! تجھے نمسکار، تو ہی رَجَس، سَتْو اور تَمَس کی صورت میں پھیلی ہوئی ہے۔

Word by Word

• namaḥ: salutation
• namaḥ: Sambodhana/Address (सम्बोधन-प्रयोगः)
• Type: Indeclinable
• Root: namas (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात), नमस्कारार्थकम्

• te: to you
• te: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: tvad (युष्मद्-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूपम् (genitive/dative singular enclitic)

• padmapatrākṣi: O lotus-leaf-eyed one
• padmapatrākṣi: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: padma (प्रातिपदिक) + patra (प्रातिपदिक) + akṣi (अक्षि प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचनम्; बहुव्रीहि-समासः (यस्याः अक्षिणी पद्मपत्रे इव)

• viśvamātar: O Mother of the universe
• viśvamātar: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: viśva (प्रातिपदिक) + mātṛ (मातृ प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचनम्; ‘विश्वस्य माता’

• namaḥ: salutation
• namaḥ: Sambodhana/Address (सम्बोधन-प्रयोगः)
• Type: Indeclinable
• Root: namas (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात), नमस्कारार्थकम्

• namaḥ: salutation again
• namaḥ: Sambodhana/Address (सम्बोधन-प्रयोगः)
• Type: Indeclinable
• Root: namas (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात), पुनरुक्ति-नमस्कारः

• namaḥ: salutation
• namaḥ: Sambodhana/Address (सम्बोधन-प्रयोगः)
• Type: Indeclinable
• Root: namas (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात), नमस्कारार्थकम्

• te: to you
• te: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: tvad (युष्मद्-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूपम् (genitive/dative singular enclitic)

• varade: O boon-giver
• varade: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: vara (प्रातिपदिक) + da (दा धातु-आधारित प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचनम्; विशेषणम् (वरं ददाति)

• devi: O Goddess
• devi: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: devī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचनम्

• rajaḥsattvatamomayi: O one consisting of rajas, sattva, and tamas
• rajaḥsattvatamomayi: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: rajas (प्रातिपदिक) + sattva (प्रातिपदिक) + tamas (प्रातिपदिक) + mayī (मयट्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचनम्; विशेषणम् (रजः-सत्त्व-तमःमयी = composed of the three guṇas)

Speaker

Devāḥ (the gods) — inferred from the stuti sequence

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-parvata

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers repeated prostrations to a lotus-eyed Goddess envisioned as the cosmic Mother, her aura showing the three guṇas as three interwoven hues, with a sacred mountain backdrop.

Characters & Entities

• Devī
• viśvamātā
• triguṇa (rajas-sattva-tamas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Goddess is both compassionate boon-giver and the cosmic ground of nature’s three guṇas—intimate as Mother, vast as reality.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Arbuda-khaṇḍa context within Prabhāsa-khaṇḍa, where Devī’s glory is celebrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

Devī-namaskāra and stotra recitation, emphasizing her maternal and cosmic aspects.