Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

पूजयंतः परां शक्तिं देवीं स्वकार्यहेतवे । एवं तेषां व्रतस्थानां तपसा भावितात्मनाम् । विमुक्तिरभवद्राजन्सर्वेषां कर्मबन्धनात्

Transliteration

pūjayaṃtaḥ parāṃ śaktiṃ devīṃ svakāryahetave | evaṃ teṣāṃ vratasthānāṃ tapasā bhāvitātmanām | vimuktirabhavadrājansarveṣāṃ karmabandhanāt

Translation

اپنے جائز مقاصد کی تکمیل کے لیے انہوں نے پرم شکتی دیوی کی پوجا کی۔ یوں ورت میں ثابت قدم اور تپسیا سے سنورے ہوئے ان سب نے، اے راجن، کرم کے بندھن سے موکتی پائی۔

Word by Word

• पूजयन्तः: worshipping
• पूजयन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (present active participle)

• पराम्: supreme
• पराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण

• शक्तिम्: Power (Śakti)
• शक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• देवीम्: the Goddess
• देवीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; शक्तेः अप्पोजिशन

• स्वकार्यहेतवे: for the sake of their own purpose
• स्वकार्यहेतवे: Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: स्व-कार्य-हेतु (प्रातिपदिक; स्व + कार्य + हेतु)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजन/सम्प्रदान (dative of purpose)

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/निगमनार्थ (thus)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)

• व्रतस्थानाम्: of those abiding in vows
• व्रतस्थानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: व्रत-स्थान (प्रातिपदिक; व्रत + स्थान)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सम्बन्ध

• तपसा: by austerity
• तपसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन (instrumental)

• भावितात्मनाम्: of those whose selves were purified/imbued
• भावितात्मनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: भावित-आत्मन् (प्रातिपदिक; √भू/भावय् + क्त (कृदन्त) + आत्मन्)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘भावित’ + आत्मन्; विशेषण

• विमुक्तिः: liberation
• विमुक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विमुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• अभवत्: occurred/was
• अभवत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सम्बन्ध

• कर्मबन्धनात्: from the bondage of karma
• कर्मबन्धनात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कर्म-बन्धन (प्रातिपदिक; कर्म + बन्धन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (ablative: from)

Speaker

Narrator (addressing a king: rājan)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-tapas-kṣetra (Arbudācala)

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (king)

Visual Art Cues

Scene: Ascetics steadfast in vows worship the radiant Devī as Parā-Śakti; their austerity ‘burns’ karmic bonds, shown as loosened chains dissolving into light.

Characters & Entities

• Devī
• Parā Śakti
• karma-bandha
• vimukti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When vows and austerity are directed to the Supreme Goddess, they culminate not merely in worldly success but in freedom from karmic bondage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda-khaṇḍa’s sacred region, where Devī-worship is portrayed as granting karmic release.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā of Devī/Parā Śakti supported by vrata and tapas as a soteriological (moksha-oriented) discipline.