Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

Devanagari script

स्नाता चाभ्येत्य भर्तारं साध्वी वाक्यमुवाच ह । उत्तंकोऽद्य न संप्राप्तः शापं दास्याम्यहं ध्रुवम्

Transliteration

snātā cābhyetya bhartāraṃ sādhvī vākyamuvāca ha | uttaṃko'dya na saṃprāptaḥ śāpaṃ dāsyāmyahaṃ dhruvam

Translation

غسل کر کے وہ سادھوی اپنے پتی کے پاس آئی اور بولی: “اگر آج اُتّنک نہیں آیا تو میں یقیناً شاپ (لعنت) دوں گی۔”

Word by Word

• स्नाता: bathed
• स्नाता: Karta (Subject attribute)
• Type: Adjective
• Root: स्नात (कृदन्त; √स्ना)
• Form: भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• अभ्येत्य: having approached
• अभ्येत्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: अभि-इ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• भर्तारम्: husband
• भर्तारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• साध्वी: the virtuous woman
• साध्वी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वाक्यम्: words, statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• ह: indeed/forsooth
• ह: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: निपात (particle; narrative emphasis)

• उत्तंकः: Uttaṅka
• उत्तंकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उत्तंक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अद्य: today
• अद्य: Adhikarana (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (today)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• संप्राप्तः: has arrived
• संप्राप्तः: Kriya (Participial predicate)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शापम्: a curse
• शापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दास्यामि: I will give/utter
• दास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: Adverbial (Certainty)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुवम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (certainly)

Speaker

Ahalyā (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gautama-āśrama

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Ahalyā, freshly bathed and virtuous, approaches Gautama and declares a firm vow: if the disciple does not arrive today, she will pronounce a curse.

Characters & Entities

• Uttaṅka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is time-sensitive: neglect of duty (especially guru-related obligations) invites serious consequences.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

No tīrtha is directly praised in this verse; it functions as part of the Arbuda Khaṇḍa narrative framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) is mentioned as a purificatory act preceding household and dharmic action.