Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

पतिव्रतत्वेन तुष्टाः सत्येन च विशेषतः । नास्माकं दर्शनं व्यर्थं जायते च कथंचन

Transliteration

pativratatvena tuṣṭāḥ satyena ca viśeṣataḥ | nāsmākaṃ darśanaṃ vyarthaṃ jāyate ca kathaṃcana

Translation

“ہم تمہارے پتی ورتا دھرم سے خوش ہیں، اور خاص طور پر تمہاری سچائی سے۔ ہمارا درشن اور آشیرواد کبھی کسی طرح بے ثمر نہیں ہوتا۔”

Word by Word

• पतिव्रतत्वेन: by (your) fidelity to the husband
• पतिव्रतत्वेन: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: पतिव्रतत्व (प्रातिपदिक; पति + व्रत + त्व)
• Form: तत्पुरुष-समासः (पतिव्रतस्य भावः = wifely fidelity); नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; हेत्वर्थे

• तुष्टाः: pleased
• तुष्टाः: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तुष्)
• Form: भूतकृदन्तः, पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (वयं/सर्वे) इत्यस्य विधेयम्

• सत्येन: by truthfulness
• सत्येन: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; हेत्वर्थे

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: प्रकार/अधिक्यवाचक-अव्ययम् (especially)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• दर्शनम्: the sight/meeting (with us)
• दर्शनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• व्यर्थम्: fruitless
• व्यर्थम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: व्यर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘दर्शनम्’ इति विशेषणम्/विधेयम्

• जायते: becomes/arises
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु) प्रादुर्भावे
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• कथंचन: in any way (at all)
• कथंचन: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कथंचन (अव्यय)
• Form: निषेध-सहचर-अव्ययम् (in any way/at all)

Speaker

Munis (as quoted within Pulastya’s narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṇikarṇikā-tīrtha (Arbuda)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka et al. (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: Sages speak with calm authority, one raising a hand in assurance (abhaya/vara gesture), Maṇikarṇikā listening with composed devotion; the liṅga and water-tīrtha remain in the background.

Characters & Entities

• Munis
• Maṇikarṇikā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truth (satya) and steadfast dharma are praised as powers that draw grace and lasting merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse supports the sanctity narrative that will anchor Maṇikarṇikā tīrtha and its liṅga in Arbuda.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite; it emphasizes ethical vows—satya and pativratā-dharma—as spiritually efficacious.