Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

भक्तियुक्ता द्विजाः सर्वेऽस्तुवंस्ते वैदिकैः स्तवैः । तेषां तुष्टस्ततः शंभुर्वाक्यमेतदुवाच ह

Transliteration

bhaktiyuktā dvijāḥ sarve'stuvaṃste vaidikaiḥ stavaiḥ | teṣāṃ tuṣṭastataḥ śaṃbhurvākyametaduvāca ha

Translation

بھکتی سے بھرے ہوئے سب دِوِجوں نے ویدک ستوتیوں سے اس کی ستائش کی۔ ان سے خوش ہو کر شَمبھو نے پھر یہ کلمات ارشاد فرمائے۔

Word by Word

• भक्तियुक्ताः: endowed with devotion
• भक्तियुक्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति + युक्त (प्रातिपदिक; युज्-धातुज क्त)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (masc., nominative, plural); तृतीया-तत्पुरुषः—'भक्त्या युक्ताः'

• द्विजाः: twice-born (brahmins)
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (masc., nominative, plural)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (masc., nominative, plural); विशेषणम्

• अस्तुवन्: they praised
• अस्तुवन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम् (imperfect, parasmaipada, 3rd person plural)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (masc., nominative, plural); सर्वनाम

• वैदिकैः: with Vedic
• वैदिकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: वैदिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (masc., instrumental, plural); विशेषणम्

• स्तवैः: hymns
• स्तवैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्तव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (masc., instrumental, plural)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी बहुवचनम् (genitive, plural)

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (प्रातिपदिक; तुष्-धातुज क्त)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (masc., nominative, singular); भाववाचक विशेषणम्

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदनन्तरं/तस्मात् (then/thereupon)

• शंभुः: Śambhu (Śiva)
• शंभुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (masc., nominative, singular)

• वाक्यम्: words, statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (neut., accusative, singular)

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (neut., accusative, singular); विशेषणम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (perfect, parasmaipada, 3rd person singular)

• ह: indeed
• ह: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्मरण/खलु-अर्थक निपात (particle, emphatic)

Speaker

Pulastya (narration leading into Śiva’s speech)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda Koṭiliṅga-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpaśreṣṭha (king) within the story; broader audience of ṛṣis in the outer frame (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Twice-born sages chant Vedic hymns with raised hands and sacred threads visible; Śiva, pleased, leans slightly forward as if about to speak, the atmosphere charged with sacred sound.

Characters & Entities

• Dvijas
• Śambhu
• Vedic hymns (stuti)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti expressed through sacred praise (stuti) pleases the Lord and invites divine instruction and boons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Arbuda Koṭiliṅga setting where sages perform Vedic praise and receive Śiva’s response.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vaidika-stava (recitation of Vedic hymns) is presented as the devotional act performed by the dvijas.