Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

मंकण उवाच । नूनं भवान्महादेवः साक्षाद्दृष्टः प्रसीद मे । निश्चितं त्वं मया ज्ञात एतन्मे हृदि वर्तते

maṃkaṇa uvāca | nūnaṃ bhavānmahādevaḥ sākṣāddṛṣṭaḥ prasīda me | niścitaṃ tvaṃ mayā jñāta etanme hṛdi vartate

مَنگَڻ نے کہا: “یقیناً آپ خود مہادیو ہیں، میں نے آپ کو براہِ راست دیکھا—مجھ پر کرم فرمائیے۔ میں نے آپ کو بے شک پہچان لیا ہے؛ یہ یقین میرے دل میں قائم ہے۔”

मंकणःMaṅkaṇa
मंकणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमंकण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नूनम्surely
नूनम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक क्रियाविशेषण (adverb of certainty)
भवान्you (sir)
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (honorific 2nd person), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + देव (प्रातिपदिक-द्वय)
Formकर्मधारय (महान् देवः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साक्षात्directly; in person
साक्षात्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रत्यक्षार्थक क्रियाविशेषण (adverb: directly)
दृष्टःseen (by me)
दृष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रसीदbe gracious; be pleased
प्रसीद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√सद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
निश्चितम्certainly
निश्चितम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनिश्चित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र क्रियाविशेषणवत् (adverbially: certainly)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, मध्यमपुरुष, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
ज्ञातःknown/recognized
ज्ञातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मेin my; of me
मे:
Shashthi-sambandha (Possessive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
हृदिin (my) heart
हृदि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
वर्ततेremains; exists
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

Maṃkaṇa

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Scene: Maṃkaṇa, kneeling, addresses Śiva: ‘You are surely Mahādeva; be gracious to me; I have recognized you—this certainty abides in my heart.’

M
Maṃkaṇa
M
Mahādeva
Ś
Śiva

FAQs

When divine truth is recognized, the right response is seeking grace (prasāda) with humility rather than clinging to ego-born attainments.

The Arbuda region is implicitly glorified as a locale where Mahādeva becomes directly perceptible to devotees.

No specific ritual is stated; the verse models devotional supplication and inner certainty (niścaya) in God.