Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 10›Shloka 48
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48

Devanagari script

मंकण उवाच । किं न पश्यसि हे ब्रह्मन्रक्तं पित्तं च मे स्थितम् । संजातं सिद्धिमापन्नो रक्तं पित्तं यतो मम

Transliteration

maṃkaṇa uvāca | kiṃ na paśyasi he brahmanraktaṃ pittaṃ ca me sthitam | saṃjātaṃ siddhimāpanno raktaṃ pittaṃ yato mama

Translation

مَنکَڻ نے کہا: “اے برہمن، کیا تو نہیں دیکھتا کہ میرے اندر خون اور پِتّہ موجود ہے؟ جب یہ مجھ میں پیدا ہوا تو میں نے سِدھی پالی؛ اسی لیے میں ناچتا ہوں۔”

Word by Word
मंकणःMaṃkaṇa
मंकणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमंकण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन — Perfect, 3rd person, Singular
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; प्रश्नार्थक
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) — negation particle
पश्यसिdo you see
पश्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Present, 2nd person, Singular
हेO
हे:
Sambodhana (Address-marker/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहे (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बोधन-सूचक) — vocative particle
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — Vocative, Singular
रक्तम्blood
रक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom./Acc., Singular
पित्तम्bile
पित्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom./Acc., Singular
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction ‘and’
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — Genitive, Singular
स्थितम्present, situated
स्थितम्:
Kriya (State/क्रिया)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — past participle; Neuter, Nom./Acc., Singular; विशेषणम् (रक्तम् पित्तम्)
संजातम्arisen, produced
संजातम्:
Kriya (State/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसम् + √जन् (धातु) → संजात (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — past participle; Neuter, Nom./Acc., Singular
सिद्धिम्success, attainment
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Feminine, Accusative, Singular
आपन्नःhaving attained, having reached
आपन्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ√पद् (धातु) → आपन्न (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — past participle; Masculine, Nominative, Singular; (कर्ता-विशेषणम्, मंकणः)
रक्तम्blood
रक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom./Acc., Singular
पित्तम्bile
पित्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom./Acc., Singular
यतःbecause
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय (हेतुवाचक/यत्-तत् सम्बन्ध) — indeclinable ‘because/from which cause’
ममof me, my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन — Genitive, Singular
Speaker

Maṃkaṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpasattama (king)

Visual Art Cues

Scene: The ascetic Maṃkaṇa, flushed and intense, points to his own body as ‘proof’—blood and bile—claiming siddhi; the brāhmaṇa-Śiva watches with compassionate, discerning gaze.

Characters & Entities
M
Maṃkaṇa
B
Brahmin (Śiva in disguise)
S
Siddhi

FAQs

Mistaking bodily signs or minor attainments for true liberation can lead to pride; Purāṇic narratives often correct such misunderstandings.

The broader Arbuda sacred landscape is in view; this verse is part of the Arbuda Khaṇḍa’s sanctifying narrative cycle.

No direct ritual action is prescribed; the verse discusses perceived siddhi as a result of tapas.

←Previous Verse
Next Verse→