Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

एवमुक्तः स तेनाथ गत्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम् । प्रतिष्ठाप्य च देवीं तां पूजयामास भक्तितः

evamuktaḥ sa tenātha gatvā tatkṣetramuttamam | pratiṣṭhāpya ca devīṃ tāṃ pūjayāmāsa bhaktitaḥ

اس کی ہدایت سن کر وہ پھر اس بہترین کشتَر میں گیا؛ اور اس دیوی کی پرتیِشٹھا کر کے عقیدت سے اس کی پوجا کرنے لگا۔

evamthus
evam:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
uktaḥhaving been told
uktaḥ:
Karta-anvaya (Subject attribute/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√vac (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (सः) इत्यस्य विशेषण
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
tenaby him
tena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
athathen
atha:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then/now)
gatvāhaving gone
gatvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√gam (धातु) + tvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
tatthat
tat:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (क्शेत्रम्)
kṣetramfield, sacred place
kṣetram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
uttamamexcellent, best
uttamam:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (क्शेत्रम्)
pratiṣṭhāpyahaving installed
pratiṣṭhāpya:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootprati-√sthā (धातु) + ṇic (causative) + ya (ल्यप्)
Formल्यप्-अव्यय (gerund); णिजन्त-धातु; पूर्वकालिक क्रिया
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
devīmthe Goddess
devīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
tāmthat
tām:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (देवीम्)
pūjayāmāsaworshipped
pūjayāmāsa:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; परिप्रयोग (आमास-प्रयोग)
bhaktitaḥwith devotion
bhaktitaḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘भक्तितः’ = भक्त्या/भक्त्या सह

Narrator

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (implied)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim arrives at the sacred field, installs the Goddess (pratiṣṭhā) and performs pūjā with lamps, flowers, and mantra—devotion made visible.

C
Caṇḍikā
H
Hāṭakeśvara kṣetra (implied)

FAQs

Right instruction leads to right action: reaching a tīrtha, establishing the deity, and worshipping with bhakti.

The “excellent kṣetra” is the Hāṭakeśvara sacred area highlighted in this chapter.

Pratiṣṭhā (ritual installation) of the Devī followed by devoted pūjā.