Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा रामः शस्त्रभृतां वरः । चक्रे लोहमयीं यष्टिं तं भंक्त्वा स कुठारकम्

Transliteration

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā rāmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ | cakre lohamayīṃ yaṣṭiṃ taṃ bhaṃktvā sa kuṭhārakam

Translation

ان کی بات سن کر رام—ہتھیار برداروں میں سب سے برتر—نے اپنی کلہاڑی توڑ دی اور اس سے لوہے کی لاٹھی بنا ڈالی۔

Word by Word

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• वचनम्: speech, words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund): having heard

• रामः: Rāma
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• शस्त्रभृताम्: of weapon-bearers
• शस्त्रभृताम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक) + भृत् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः: शस्त्रं बिभ्रति इति; पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• वरः: the best
• वरः: Karta (Predicate nominative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-नाम (predicative noun)

• चक्रे: made
• चक्रे: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्

• लोहमयीम्: made of iron
• लोहमयीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लोह (प्रातिपदिक) + मयट् (तद्धित)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तद्धितान्त-विशेषणम् (made of iron)

• यष्टिम्: a staff, rod
• यष्टिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तम्: that (it/him)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• भङ्क्त्वा: having broken
• भङ्क्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: भञ्ज् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund): having broken

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• कुठारकम्: a small axe/hatchet
• कुठारकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुठारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Paraśurāma, foremost of weapon-bearers, physically breaks his axe and forges an iron staff; sparks, decisive motion, and a solemn vow-like atmosphere dominate.

Characters & Entities

• Rāma (Bhārgava/Paraśurāma)
• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual authority is shown through self-restraint and transformation—turning a weapon into a protective, worship-worthy emblem.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The transformation is narrated within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting; the site is part of the chapter’s tīrtha context though not named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

The making of a sacred staff (yaṣṭi) from the axe, implying later installation/keeping and worship as a protective sacred object.