Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

Devanagari script

श्रीनारद उवाच । अहं हि सुरकार्येण संप्राप्योऽत्र तवांतिकम् । गरुडो वै ब्राह्मणाय यन्मां पृच्छसि केशव

Transliteration

śrīnārada uvāca | ahaṃ hi surakāryeṇa saṃprāpyo'tra tavāṃtikam | garuḍo vai brāhmaṇāya yanmāṃ pṛcchasi keśava

Translation

شری نارَد نے کہا: “میں دیوتاؤں کے کام سے یہاں آپ کی حضوری میں آیا ہوں۔ اور گَروڑ ایک برہمن کی خاطر آیا ہے—اے کیشوَ، آپ جو مجھ سے پوچھتے ہیں، وہ یہی ہے۔”

Word by Word

• श्री-नारदः: revered Narada
• श्री-नारदः: Karta (Speaker/subject of ‘uvāca’)
• Type: Noun
• Root: श्री + नारद (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (उपाधि/विशेषणपूर्वक): श्रीमान् नारदः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), परस्मैपदी, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle: emphasis/indeed)

• सुरकार्येण: for the gods’ task
• सुरकार्येण: Hetu/Karaṇa (Cause/means)
• Type: Noun
• Root: सुर + कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: सुराणां कार्यम्; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; हेतौ/करणे

• संप्राप्यः: (one) who has come/was to reach
• संप्राप्यः: Karta (Predicate adjective to ‘aham’)
• Type: Verb
• Root: सम्+प्र√आप् (धातु)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/भाव्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be reached/one who should reach’—here sense: ‘having to reach/being destined to reach’

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक/adverb of place)

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन

• अन्तिकम्: presence/nearby place
• अन्तिकम्: Karman (Goal/object of motion)
• Type: Noun
• Root: अन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थे कर्म (goal)

• गरुडः: Garuḍa
• गरुडः: Karta (Subject; implied ‘(am)’)
• Type: Noun
• Root: गरुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात: emphasis/indeed)

• ब्राह्मणाय: for a brahmin
• ब्राह्मणाय: Sampradāna (Recipient/for)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/dative), एकवचन

• यत्: since/that
• यत्: Sambandha (Clause linker)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोग (सम्बन्ध/यत्-तत् construction): ‘because/that which’ introducing clause

• माम्: me
• माम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• पृच्छसि: you ask
• पृच्छसि: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: √प्रच्छ् (धातु)
• Form: लट् (present), परस्मैपदी, मध्यमपुरुष, एकवचन

• केशव: O Keshava
• केशव: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Viṣṇu (Keśava)

Visual Art Cues

Scene: Nārada, holding vīṇā, speaks respectfully before Viṣṇu, explaining his divine mission; Garuḍa stands nearby, powerful yet deferential, representing urgent aid for a brāhmaṇa.

Characters & Entities

• Nārada
• Garuḍa
• Keśava (Viṣṇu)
• Brāhmaṇa
• Devas (Suras)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order is upheld through dharmic missions; even divine beings act to protect brāhmaṇas and the gods’ purposes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse; it introduces a divine mission within the broader tīrtha narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse frames a dharmic cause (surakārya, brāhmaṇa-artha).