Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 110

Devanagari script

यया याति द्रुतं पापं ब्रह्महत्यासमुद्भवम् । स्पृश्यो भवामि सर्वेषां देवानां प्रपितामह

Transliteration

yayā yāti drutaṃ pāpaṃ brahmahatyāsamudbhavam | spṛśyo bhavāmi sarveṣāṃ devānāṃ prapitāmaha

Translation

وہ کون سا وسیلہ ہے جس سے برہماہتیا سے پیدا ہونے والا گناہ جلد دور ہو جائے، تاکہ اے پرپِتامہ! میں پھر تمام دیوتاؤں کے لیے قابلِ لمس، یعنی پاک، ہو جاؤں؟

Word by Word

• यया: by which (means)
• यया: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; साधनार्थे

• याति: goes/vanishes
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुत (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; याति इति क्रियायाः कर्तृ/कर्मभावेन

• ब्रह्महत्यासमुद्भवम्: arising from Brahma-slaying
• ब्रह्महत्यासमुद्भवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्महत्या (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक; सम्+उद्+भू)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्महत्यायाः समुद्भवम्) पापम् इति विशेष्य

• स्पृश्यः: touchable/acceptable
• स्पृश्यः: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: स्पृश् (धातु) → स्पृश्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (fit to be touched/approachable), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भवामि: I become
• भवामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; देवानाम् इति विशेष्य

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• प्रपितामह: O great-grandfather (Brahmā)
• प्रपितामह: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रपितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Speaker

Indra

Skanda Dialogue

Listener: Brahmā (Prāpitāmaha)

Visual Art Cues

Scene: Indra pleads urgently before Brahmā: his aura is dim, and other devas stand at a distance, hands raised in restraint, indicating he is not ‘fit to be touched’.

Characters & Entities

• Indra
• Brahmā (Prāpitāmaha)
• Brahmahatyā
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification is not merely internal remorse; it must align with dharmic means that restore harmony with the divine community.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named; the focus is on the general purifying power of tīrthas that will be prescribed next.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied aim: removal of brahmahatyā-pāpa and regaining ritual acceptability; the explicit rite (tīrthayātrā) follows.