Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 108

एष यज्ञोपवीताढ्यो विशेषात्तपसि स्थितः । छलेन निहतः शक्र तेन त्वं पापसंयुतः

eṣa yajñopavītāḍhyo viśeṣāttapasi sthitaḥ | chalena nihataḥ śakra tena tvaṃ pāpasaṃyutaḥ

لیکن یہ شخص یجنوپویت (مقدس جنیو) سے آراستہ تھا اور خاص طور پر تپسیا میں قائم تھا۔ اے شکر! اسے فریب سے مارا گیا؛ اس لیے تم گناہ سے آلودہ ہو گئے ہو۔

एषःthis (man)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यज्ञोपवीताढ्यःendowed with the sacred thread
यज्ञोपवीताढ्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञोपवीत (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (यज्ञोपवीतेन आढ्यः/युक्तः)
विशेषात्especially
विशेषात्:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावार्थे तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb): ‘especially/particularly’
तपसिin austerity
तपसि:
Adhikarana (Location/State)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थितःsituated/engaged
स्थितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एषः इति विशेष्य
छलेनby deceit
छलेन:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootछल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
निहतःwas slain
निहतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि+हन् (धातु) → निहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीय-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पापसंयुतःtainted with sin
पापसंयुतः:
Visheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम्+युज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थः (पापेन संयुतः = associated with sin)

Brahmā

Listener: Indra (Śakra)

Scene: A lone ascetic with yajñopavīta and matted hair is shown slain through a trick; Indra stands troubled, vajra lowered, while Brahmā points to the moral fault—deceit against tapas.

B
Brahmā
I
Indra (Śakra)
Y
Yajñopavīta
T
Tapas
C
Chala

FAQs

Sin is intensified when one harms the spiritually disciplined—especially through deception rather than open battle.

No named site appears; the verse explains the cause that necessitates later tīrtha-based expiation.

None directly; it identifies the transgression (chala + harming a sacred-threaded tapasvin) that requires purification.