Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 76

Devanagari script

कन्या च सुखसौभाग्य शीलाचारगुणान्विता । तथा स्यात्पुत्रिणी साध्वी पतिव्रतपरायणा

Transliteration

kanyā ca sukhasaubhāgya śīlācāraguṇānvitā | tathā syātputriṇī sādhvī pativrataparāyaṇā

Translation

اور وہ کنیا سکھ اور سوبھاگ سے آراستہ ہوتی ہے، نیک سیرت اور درست آچارن کے گُنوں سے یکتہ؛ وہ اولاد والی، سادھوی اور پتی ورتا کے ورت میں یکسو ہو جاتی ہے۔

Word by Word

• कन्या: the maiden/daughter
• कन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• सुखसौभाग्य: (having) happiness and good fortune
• सुखसौभाग्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक) + सौभाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्व-समास (सुखं च सौभाग्यं च) विशेषणरूपेण

• शीलाचारगुणान्विता: endowed with virtues of character and conduct
• शीलाचारगुणान्विता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शील (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष/बहुवचनार्थ-समाहार: शील-आचार-गुणैः अन्विता (endowed with virtues of conduct and character)

• तथा: thus, likewise
• तथा: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (manner adverb)

• स्यात्: may be / should be
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पुत्रिणी: having a son/children
• पुत्रिणी: Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: पुत्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पुत्रिणी’ = पुत्रवती (having a son/children)

• साध्वी: virtuous, chaste
• साध्वी: Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पतिव्रतपरायणा: devoted to her husband’s vow (faithful)
• पतिव्रतपरायणा: Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: पति (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: पतिव्रते परायणा (devoted to the vow of fidelity to husband)

Speaker

Narrative voice (phala-oriented statement within the Māhātmya)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis / dvijāḥ

Visual Art Cues

Scene: An auspicious bridal figure symbolizing saubhāgya—modest, composed, adorned simply—surrounded by emblems of virtue (lamp, water-pot, sacred thread context via dvijas).

Characters & Entities

• Kanyā (bride)
• Pativratā-dharma (marital vow)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma in household life is portrayed as auspiciousness: virtue, right conduct, and family flourishing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly the same shrine/ākhyāna context (Haravedī/Vṛṣabhadhvaja) whose worship/listening is said to yield these marital blessings.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite here; it functions as a promised outcome (phala) connected to the chapter’s worship/listening practice.