Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

किमेतद्विहितं पाप त्वया कर्म विगर्हितम् । नैवार्हा मम कान्ताया वक्त्रवीक्षाऽनुरागतः

kimetadvihitaṃ pāpa tvayā karma vigarhitam | naivārhā mama kāntāyā vaktravīkṣā'nurāgataḥ

“یہ کیا کر ڈالا ہے، اے گنہگار—یہ قابلِ ملامت کام! ایسے کردار سے وابستہ ہو کر تو میری محبوبہ دیوی کے چہرے کو دیکھنے کے لائق نہیں۔”

किम्what?
किम्:
Karma (Object of implied 'is'/question)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; किम् इत्यस्य विशेष्य-समन्वयः
विहितम्done/ordained
विहितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म इत्यस्य विशेषणम्
पापO sinner
पाप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
कर्मdeed
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विगर्हितम्blameworthy
विगर्हितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + गर्ह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म इत्यस्य विशेषणम्
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
अर्हाःfit/worthy
अर्हाः:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (अर्ह्-योग्य) विशेषण; अत्र 'त्वम्' इत्यस्य विशेषण-भावः
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कान्तायाःof (my) beloved (wife)
कान्तायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकान्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वक्त्रवीक्षाthe seeing of (her) face
वक्त्रवीक्षा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवक्त्र + वीक्षा (प्रातिपदिक-समास)
Formतत्पुरुष-समासः (वक्त्रस्य वीक्षा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनुरागतः(one) attached/infatuated
अनुरागतः:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeAdjective
Rootअनुराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (अनुरागवान्) विशेषण; अर्हाः इत्यस्य हेतु-भावेन

Śiva (Śambhu)

Type: kshetra

Scene: Śiva confronts the offender with a raised hand of admonition; Devī’s presence is implied behind a veil of sanctity; the atmosphere is charged with protective indignation.

Ś
Śiva
D
Devī (Pārvatī/Umā)

FAQs

Adhikāra (spiritual eligibility) depends on conduct; moral lapses obstruct sacred proximity.

Indirectly, the rebuke is part of the narrative that culminates in the establishment and renown of Rudraśiraḥ tīrtha.

None in this verse; it is a moral censure preparing for atonement instructions.