Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 75

Devanagari script

यस्तान्पश्यति काले स्वे यथोक्ते सूरर्यवासरे । स वांछितांल्लभेत्कामान्दुर्लभानपि मानवैः

Transliteration

yastānpaśyati kāle sve yathokte sūraryavāsare | sa vāṃchitāṃllabhetkāmāndurlabhānapi mānavaiḥ

Translation

جو کوئی اپنے مقررہ وقت پر، شاستر کے بتائے ہوئے طریقے کے مطابق، اتوار کے دن اُن کے درشن کرے، وہ اپنی مطلوبہ مرادیں—جو انسانوں کے لیے دشوار بھی ہوں—حاصل کر لیتا ہے۔

Word by Word

• यः: whoever
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'who(ever)'

• तान्: those (images)
• तान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — 'those (them)'

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — 'sees'

• काले: at the time
• काले: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — 'at the time'

• स्वे: proper (one's own)
• स्वे: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — 'one's own/proper' (agreeing with काले)

• यथा-उक्ते: as prescribed
• यथा-उक्ते: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यथा (अव्यय) + उक्त (कृदन्त; √वच्)
• Form: अव्ययीभावसमास; सप्तमी, एकवचन (agreeing with वासरे) — 'as stated'

• सूर्य-वासरे: on Sunday
• सूर्य-वासरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + वासर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — 'on Sunday'

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'he'

• वाञ्छितान्: desired
• वाञ्छितान्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छित (कृदन्त; √वाञ्छ्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) — 'desired' (qualifying कामान्)

• लभेत्: may obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद — 'would obtain/may obtain'

• कामान्: wishes
• कामान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — 'desires'

• दुर्लभान्: hard-to-get
• दुर्लभान्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — 'hard to obtain' (qualifying कामान्)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle) — 'even'

• मानवैः: by humans
• मानवैः: Kartr-karana (Agent-instrumental/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — 'by humans'

Speaker

Sūta (continued narration from prior verse)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis / dvijas

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims arrive on a bright Sunday; at the prescribed hour they behold three radiant Sūrya forms; rays extend as symbolic boons—health, prosperity, success—flowing to devotees.

Characters & Entities

• Bhāskara forms
• Sunday (Ravi-vāra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right timing and prescribed devotional practice (darśana on Ravi-vāra) is portrayed as a potent means for attaining legitimate desires.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same local Sūrya/Bhāskara manifestation-site in Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; the verse focuses on darśana timing rather than naming the place.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (beholding) of the Bhāskara forms at the appointed time, specifically on Sunday (Ravi-vāra), as previously instructed.