Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

एवं संस्थाप्य लिङ्गानि ते सर्वे कुरुपांडवाः । यादवाश्च सुसंहृष्टा कृतकृत्यास्तदा ।ऽभवन्

Transliteration

evaṃ saṃsthāpya liṅgāni te sarve kurupāṃḍavāḥ | yādavāśca susaṃhṛṣṭā kṛtakṛtyāstadā |'bhavan

Translation

یوں لِنگوں کی باقاعدہ پرتیِشٹھا کر کے وہ سب کورَو اور پانڈَو—اور یادَو بھی—نہایت مسرور ہوئے؛ انہیں یوں لگا کہ ان کا فرض ادا ہو گیا۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus)

• संस्थाप्य: having installed
• संस्थाप्य: Kriya (Non-finite verbal action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु) + णिच्
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); “having installed/established”

• लिङ्गानि: liṅgas
• लिङ्गानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम, प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन (Pronoun: “they”)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् ते (all)

• कुरुपाण्डवाः: the Kurus and the Pāṇḍavas
• कुरुपाण्डवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुरु (प्रातिपदिक) + पाण्डव (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (समाहार/इतरेतर: “Kurūs and Pāṇḍavas”); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• यादवाः: the Yādavas
• यादवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यादव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: “and”)

• सुसंहृष्टाः: very delighted
• सुसंहृष्टाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु- (उपसर्ग) + सम्-हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि/भावे कृदन्त (past participle used adjectivally); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; “very delighted”

• कृतकृत्याः: having fulfilled their task
• कृतकृत्याः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृदन्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; “having accomplished what had to be done”

• तदा: then
• तदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb: “then”)

• अभवन्: became, were
• अभवन्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextually Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: After the installations, Kauravas, Pāṇḍavas, and Yādavas stand together in a temple courtyard, smiling with calm satisfaction; priests conclude rites; lamps burn steadily, and the newly installed liṅgas gleam with fresh abhiṣeka water.

Characters & Entities

• Kauravas
• Pāṇḍavas
• Yādavas
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred works done in a tīrtha spirit—especially Śiva worship—bring inner completion (kṛtakṛtyatā) and joy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra, the setting of this liṅga-pratiṣṭhā account.

What ritualistic prescription is mentioned?

Completion of liṅga installation (saṁsthāpana/pratiṣṭhā) and the implied worship that follows.