Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

तामाराध्य गताः पूर्वं सिद्धिं भूरिर्महीभुजः । ब्राह्मणाश्च तथान्येऽपि योगिनः परमेश्वरीम्

Transliteration

tāmārādhya gatāḥ pūrvaṃ siddhiṃ bhūrirmahībhujaḥ | brāhmaṇāśca tathānye'pi yoginaḥ parameśvarīm

Translation

اُس پرمیشوری دیوی کی آرادھنا کر کے قدیم زمانے میں بہت سے راجاؤں نے بڑی سِدھی پائی؛ اسی طرح برہمنوں نے اور دیگر لوگوں نے بھی—یوگیوں نے—اپنی روحانی کامیابیاں حاصل کیں۔

Word by Word

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• आराध्य: having propitiated
• आराध्य: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + राध् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययार्थे ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• गताः: went/attained (having gone)
• गताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (gone)

• पूर्वम्: formerly
• पूर्वम्: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक (formerly/before)

• सिद्धिम्: success/perfection
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• भूरिः: many/numerous
• भूरिः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (महिभुजः)

• महीभुजः: kings (earth-rulers)
• महीभुजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मही + भुज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (महीं भुनक्ति/पालयति इति)

• ब्राह्मणाः: brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• तथा: likewise
• तथा: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (likewise)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/सम्भावना-निपात (also/even)

• योगिनः: yogins
• योगिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• परमेश्वरीम्: the Supreme Goddess
• परमेश्वरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: परमा + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय-समास (परमा ईश्वरी)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A montage-like scene: a king offers royal worship, brāhmaṇas perform Vedic offerings, and yogins meditate—each before the same Supreme Goddess, receiving distinct siddhis (victory, blessings, inner illumination).

Characters & Entities

• Camatkārī Devī (Parameśvarī)
• kings (mahībhuj)
• Brāhmaṇas
• yogins

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Goddess is universally accessible—worldly rulers and renunciant yogins alike gain siddhi through sincere ārādhanā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse implicitly elevates Camatkārī Devī’s abode as a siddhi-bestowing sacred place.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ārādhanā (sustained propitiatory worship) of the Parameśvarī is recommended as the means to attain siddhi.