Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

तद्दुःखं न वयं शक्ता हृदि धर्तुं कथंचन । रमते स हि रोहिण्या चंद्रमाः सहितोऽनिशम्

tadduḥkhaṃ na vayaṃ śaktā hṛdi dhartuṃ kathaṃcana | ramate sa hi rohiṇyā caṃdramāḥ sahito'niśam

‘وہ دکھ ہم کسی طرح اپنے دل میں نہیں سہار سکتیں؛ کیونکہ چاند تو روہنی ہی کے ساتھ رہ کر رات دن مسلسل خوشی مناتا ہے۔’

tat-duḥkhamthat sorrow
tat-duḥkham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottat (तद्) + duḥkha (दुःख)
Formकर्मधारय (tat duḥkham); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
vayamwe
vayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्-सर्वनाम)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
śaktāḥable
śaktāḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootśakta (शक्त-प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृविशेषण
hṛdiin the heart
hṛdi:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛd (हृद्-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
dhartumto bear
dhartum:
Prayojana (purpose of ability)
TypeIndeclinable
Rootdhṛ (धृ-धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव; ‘to bear/hold’
kathaṃcanain any way
kathaṃcana:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkathaṃcana (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक/न्यूनार्थक (in any way/at all)
ramatesports/enjoys
ramate:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootram (रम्-धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्-सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
hiindeed
hi:
Sambandha/Emphasis
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
rohiṇyāwith Rohiṇī
rohiṇyā:
Sahakāraka (सह-योगे)
TypeNoun
Rootrohiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
caṃdramāḥthe Moon
caṃdramāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcaṃdramās (चन्द्रमस्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
sahitaḥaccompanied
sahitaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsahita (सहित-प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; caṃdramāḥ-विशेषण
aniśamconstantly
aniśam:
Kālādvaya/Kriyāviśeṣaṇa (काल/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootaniśam (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (constantly)

The daughters of Dakṣa (contextual)

Scene: Under a moonlit canopy, Soma remains inseparably with Rohiṇī, while the other wives, distant and dimly lit, clasp their hands in despair, conveying the pain of continual neglect.

C
Candra
R
Rohiṇī
D
Dakṣa

FAQs

Partiality born of attachment violates dharma and causes collective suffering; balance and restraint are repeatedly upheld in Purāṇic teaching.

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

None in this verse.