Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

यया व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । स्त्रीरूपैर्विविधैर्देव्या वरं तस्या वृणोम्यहम्

yayā vyāptamidaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram | strīrūpairvividhairdevyā varaṃ tasyā vṛṇomyaham

میں اس دیوی سے ور مانگتا ہوں جو اپنے مختلف نسوانی روپوں میں اس تمام متحرک اور ساکن تینوں جہانوں میں سمائی ہوئی ہے۔

yayāby whom
yayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम (relative)
vyāptampervaded
vyāptam:
Kriya (Predicative/क्रियाविशेषण-भाव)
TypeAdjective
Rootvi-ā-√āp (धातु) → vyāpta (कृदन्त; क्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘idaṃ sarvam’ इत्यस्य विशेषण
idamthis
idam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
sarvamall
sarvam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘idam’ इत्यस्य विशेषण
trailokyamthe three worlds
trailokyam:
Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः लोकाः)
sa-cara-acaramwith moving and unmoving (beings)
sa-cara-acaram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + cara (प्रातिपदिक) + acara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-समास (चर + अचर) ‘trailokyam’ इत्यस्य विशेषण
strī-rūpaiḥby female forms
strī-rūpaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (स्त्रियाः रूपाणि)
vividhaiḥvarious
vividhaiḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘strīrūpaiḥ’ इत्यस्य विशेषण
devyāḥof the Goddess
devyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
varama boon
varam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
vṛṇomiI choose/request
vṛṇomi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛ (वृञ् वरणे) (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

An unidentified ascetic/speaker addressing the Devi (contextually the tapasvī)

Type: kshetra

Scene: The devotee proclaims the Goddess’s all-pervading nature across the three worlds, shown as multiple feminine forms filling cosmos—celestial, terrestrial, and nether realms—while the speaker stands in awe.

D
Devī

FAQs

The Goddess is presented as immanent—pervading all realms—so devotion and humility are the proper approach when seeking boons.

The verse belongs to the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya context; the immediate shloka itself does not name a particular tīrtha.

No explicit ritual is prescribed here; the focus is on recognizing Devī’s all-pervading nature while requesting a boon.