Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तं देवं यत्नतो द्विजाः । पश्येदात्महितार्थाय स्ववंशपरिवृद्धये

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena taṃ devaṃ yatnato dvijāḥ | paśyedātmahitārthāya svavaṃśaparivṛddhaye

Translation

پس اے دِوِجوں! ہر طرح کی کوشش اور پوری احتیاط کے ساتھ اُس دیوتا کا درشن کرو—اپنی بھلائی کے لیے اور اپنے وَنش کی افزائش کے لیے۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययवत्; हेत्वर्थक (therefore/from that reason)

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (सर्वः प्रयत्नः); पुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन

• तम्: that (him)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Apposition to object/कर्मसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; ‘तम्’ इत्यस्य अप्पोजिशन

• यत्नतः: carefully
• यत्नतः: Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्नतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (carefully/with effort)

• द्विजाः: O twice-born (Brahmins)
• द्विजाः: Sambodhana (Vocative address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; सम्बोधनार्थेऽपि (addressing)

• पश्येत्: should see
• पश्येत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद

• आत्महितार्थाय: for one’s own welfare
• आत्महितार्थाय: Sampradana (Purpose/Recipient-like dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: आत्म + हित + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (आत्मनः हितस्य अर्थः); पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative); एकवचन; प्रयोजनार्थ (for the sake of)

• स्ववंशपरिवृद्धये: for the increase of one’s lineage
• स्ववंशपरिवृद्धये: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: स्व + वंश + परिवृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (स्वस्य वंशस्य परिवृद्धिः); स्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी; एकवचन; प्रयोजनार्थ

Speaker

Sūta (deduced from section context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vaṭāditya / Sāmbasūrya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijas (addressed audience)

Visual Art Cues

Scene: A group of dvijas (brahmins) are addressed by a narrator, pointing toward the radiant Sūrya shrine; pilgrims prepare offerings and travel gear, symbolizing ‘every effort’ for darśana aimed at welfare and lineage increase.

Characters & Entities

• Sāmbasūrya
• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage and darśana are framed as dhārmic acts that support both personal well-being and family continuity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Sāmbasūrya-associated kṣetra/tīrtha praised throughout Adhyāya 56.

What ritualistic prescription is mentioned?

An exhortation to make earnest effort to obtain darśana of the deity at the site.