Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

फेत्कारा रवशोभिष्ठे गीतवाद्यविराजिते । जयानाद्ये जय ध्येये भर्गदेहार्धसंश्रये

Transliteration

phetkārā ravaśobhiṣṭhe gītavādyavirājite | jayānādye jaya dhyeye bhargadehārdhasaṃśraye

Translation

اے دیوی! جس کی شان ‘پھیٹ’ کی للکار سے اور بڑھتی ہے، جو گیت اور سازوں کی رونق سے جگمگاتی ہے۔ بے آغاز کو فتح، قابلِ دھیان کو فتح—اے بھَرگ (شیو) کے نصف بدن میں بسنے والی، تجھے فتح ہو۔

Word by Word

• फेत्कारा: O she of the ‘phetkāra’ cry
• फेत्कारा: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: फेत्कार (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• रवशोभिष्ठे: O most splendid in sound
• रवशोभिष्ठे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: रव (प्रातिपदिक) + शोभिष्ठ (प्रातिपदिक; शोभा-तमतम/इष्ठ)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुषः (रवेण शोभिष्ठा)

• गीतवाद्यविराजिते: O shining with songs and instruments
• गीतवाद्यविराजिते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: गीत (प्रातिपदिक) + वाद्य (प्रातिपदिक) + विराजित (विराज् धातु, क्त; कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुषः (गीत-वाद्यैः विराजिता)

• जयानाद्ये: O beginningless victory (one)
• जयानाद्ये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: जय (प्रातिपदिक) + अनाद्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारयः (जयः अनाद्यः यस्याः/या)

• जय: be victorious
• जय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जि (धातु)
• Form: लोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• ध्येये: O worthy of meditation
• ध्येये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: ध्येय (प्रातिपदिक; ध्यै धातु + यत्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ध्येय = ‘to be meditated upon’

• भर्गदेहार्धसंश्रये: O refuge in (or resting in) half of Bharga’s body
• भर्गदेहार्धसंश्रये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भर्ग (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक) + संश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुषः (भर्गस्य देह-अर्धे संश्रयः/संश्रया)

Speaker

Niṣadhādhipati (the lord/king of Niṣadha), offering Devī-stuti

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A temple-festival scene: the goddess praised amid music and instruments; the mantra-like ‘pheṭ’ cry rings out; she is envisioned as inseparable from Śiva, abiding as his half-body (Ardhanārīśvara resonance).

Characters & Entities

• Devī
• Bharga (Śiva)
• Ardhanārīśvara concept (half-body union)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Goddess is inseparable from Śiva—one reality expressed as a unified divine power worthy of meditation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This is a theological-ikonographic verse within a tīrtha chapter; it does not name the site directly.

What ritualistic prescription is mentioned?

It implies dhyāna (meditation) and devotional music; no formal rule is detailed.