Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 73

शापं दुर्वाससा दत्तं राज्यं स्वं सहितैः सुतैः । सस्मार स नृपश्रेष्ठस्ततः प्रोवाच नंदिनीम्

śāpaṃ durvāsasā dattaṃ rājyaṃ svaṃ sahitaiḥ sutaiḥ | sasmāra sa nṛpaśreṣṭhastataḥ provāca naṃdinīm

دُروَاسا کے دیے ہوئے شاپ کو یاد کرتے ہوئے—جس کے سبب وہ اپنے بیٹوں سمیت اپنی سلطنت سے محروم ہو گیا تھا—وہ افضل بادشاہ پھر نندنی سے مخاطب ہوا۔

शापम्curse
शापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दुर्वाससाby Durvāsas
दुर्वाससा:
Karana (Instrument/Agent-instr.)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Root√दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शापम् इति विशेषणम्
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्वम्his own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; राज्यम् इति विशेषणम्
सहितैःtogether with
सहितैः:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक; √सह् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘with’ अर्थे सह-प्रयोगः
सुतैःsons
सुतैः:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सस्मारremembered
सस्मार:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नृपश्रेष्ठःbest of kings
नृपश्रेष्ठः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नृपाणां श्रेष्ठः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb): then/thereupon
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नन्दिनीम्Nandinī
नन्दिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनन्दिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Narrator (Purāṇic narration; contextually Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)

Type: kshetra

Scene: A newly restored king, still shaken, stands with folded hands before a gentle divine cow (Nandinī), his face showing remorse as he recalls Durvāsas’ curse and the loss of his sons and kingdom.

D
Durvāsas
N
Nandinī

FAQs

Even royal power is fragile under adharma and ṛṣi-śāpa; remembrance and humility become the doorway to liberation through a holy site’s grace.

The passage belongs to the Camatkārapura-kṣetra māhātmya within Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (explicitly named in the subsequent verses).

No direct ritual is stated in this verse; it sets the narrative context for the later praise of worship and tīrtha-merit.