Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

तस्मात्तत्र न गंतव्यं दोषो नास्त्यत्र ते शुभे । पालयस्व निजं पुत्रं व्रजास्माभिर्निजं गृहम्

tasmāttatra na gaṃtavyaṃ doṣo nāstyatra te śubhe | pālayasva nijaṃ putraṃ vrajāsmābhirnijaṃ gṛham

لہٰذا تمہیں وہاں نہیں جانا چاہیے؛ اے نیک بخت! اس میں تم پر کوئی الزام نہیں۔ اپنے بیٹے کی حفاظت کرو؛ آؤ ہم اپنے گھر لوٹ چلیں۔

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ (ablative: therefore/from that reason)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
गन्तव्यम्should not be gone
गन्तव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; निषेधेन सह—'न गन्तव्यम्'
दोषःfault
दोषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
तेfor you
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी (6th), एकवचन (genitive: 'for you/of you')
शुभेO auspicious one
शुभे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; संबोधन-प्रयोगः
पालयस्वprotect
पालयस्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), आत्मनेपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
निजम्one's own
निजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'पुत्रम्' इति विशेषणम्
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
व्रजgo
व्रज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
अस्माभिःwith us
अस्माभिः:
Saha (सह/association)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (3rd), बहुवचन; सहार्थे (instrumental: with us)
निजम्one's own
निजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'गृहम्' इति विशेषणम्
गृहम्home
गृहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Dhenavaḥ (the cows)

Scene: The herd gently persuades Nandinī to stay with her calf; one cow nudges the calf closer; the group begins to turn back toward the cowshed/home, with the forest danger receding behind.

N
Nandinī
P
putra (son)

FAQs

In crisis, dharma may prioritize safeguarding dependents and preserving the community over heroic risk.

Not specified in this verse; it is a narrative counsel within the Tīrthamāhātmya setting.

None; it is practical dharma counsel (pālana—protection).