Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

सोऽहं तपः करिष्यामि सांप्रतं वनमाश्रितः । न करिष्यामि भूयोऽपि राज्यं पुत्रनिवेदितम्

Transliteration

so'haṃ tapaḥ kariṣyāmi sāṃprataṃ vanamāśritaḥ | na kariṣyāmi bhūyo'pi rājyaṃ putraniveditam

Translation

پس اب میں جنگل میں پناہ لے کر تپسیا کروں گا۔ بیٹے کی پیش کی ہوئی بادشاہی کو میں پھر کبھی قبول نہیں کروں گا۔

Word by Word

• सः: he; (I) that one
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• करिष्यामि: I will do
• करिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future); परस्मैपद; उत्तम-पुरुष (1st person); एकवचन

• साम्प्रतम्: now, at present
• साम्प्रतम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रत (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक (now, at present)

• वनम्: forest
• वनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• आश्रितः: having resorted to, dwelling in
• आश्रितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्तरि कृदन्त (past active participle sense, क्त used adjectivally); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'अहम्' इति विशेषणम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• करिष्यामि: I will do
• करिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार; परस्मैपद; उत्तम-पुरुष; एकवचन

• भूयः: again
• भूयः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्ति/अधिक-वाचक (again)

• अपि: even, also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-भाव (even/also)

• राज्यम्: kingdom, rule
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• पुत्र-निवेदितम्: offered by (my) son
• पुत्र-निवेदितम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक) + निवेदित (कृदन्त from नि+विद्/वेद् with णिच्)
• Form: तत्पुरुष-समास (तृतीया-तत्पुरुष: 'पुत्रेण निवेदितम्' = offered by the son); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; 'राज्यम्' इति विशेषणम्

Speaker

Triśaṅku (contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A former ruler/householder turns away from a royal emblem and steps toward a forest, holding a staff and water-pot; the son offers the kingdom behind him, but the aspirant declines with calm firmness.

Characters & Entities

• Triśaṅku
• Forest (vana)
• Son (putra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When the highest aim becomes paramount, even rightful power is relinquished; tapas and inner discipline are presented as the chosen path.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears in this verse; it sets the narrative transition toward austerity, a common motif within pilgrimage-glorifying sections.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity) and forest-dwelling are indicated as the chosen discipline; no specific vrata, dāna, or snāna is detailed here.