Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 45›Shloka 38
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

Devanagari script

तन्मध्येंऽगुष्ठमात्रस्तु पुरुषो दृश्यते जनैः । सुस्नातैः श्रद्धयोपेतैस्ततस्तीर्थफलं लभेत्

Transliteration

tanmadhyeṃ'guṣṭhamātrastu puruṣo dṛśyate janaiḥ | susnātaiḥ śraddhayopetaistatastīrthaphalaṃ labhet

Translation

اس کے عین وسط میں لوگ ایک شخص کو انگوٹھے کے برابر قامت میں دیکھتے ہیں۔ لہٰذا جو خوب غسل کر کے عقیدت سے بھرپور ہوں، وہ اس تیرتھ کا پورا پھل پاتے ہیں۔

Word by Word
तन्मध्येin the midst of that (lotus/water)
तन्मध्ये:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तस्य मध्ये); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन = Locative singular
अङ्गुष्ठमात्रःthumb-sized
अङ्गुष्ठमात्रः:
Karta (Subject attribute)
TypeAdjective
Rootअङ्गुष्ठ + मात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अङ्गुष्ठस्य मात्रः = thumb-sized); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Nominative singular; विशेषणम्
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेष-निपात) = particle ‘but/indeed’
पुरुषःa person
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन = Nominative singular
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (passive)
जनैःby people
जनैः:
Karana (Agent in passive)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन = Instrumental plural
सुस्नातैःby well-bathed (purified)
सुस्नातैः:
Karana (Agent in passive)
TypeAdjective
Rootसु + स्नात (कृदन्त; √स्ना (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन = Instrumental plural; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (जनैः)
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karana (Means)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन = Instrumental singular
उपेतैःendowed (with)
उपेतैः:
Karana (Agent in passive)
TypeAdjective
Rootउप + इत (कृदन्त; √इ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन = Instrumental plural; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (जनैः)
ततःthereupon
ततः:
Sambandha (Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (हेतौ/अनन्तरार्थे) = ‘thereupon/therefrom’
तीर्थफलम्the fruit/merit of the pilgrimage
तीर्थफलम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतीर्थ + फल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तीर्थस्य फलम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन = Accusative singular
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (Result)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Potential/optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jyeṣṭha Puṣkara

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas

Visual Art Cues

Scene: A radiant lotus floats above the lake; at its center stands a tiny thumb-sized luminous Puruṣa, serene and resplendent. Devotees who have just bathed stand with folded hands, awed yet peaceful.

Characters & Entities
S
Sūta
J
Jyeṣṭha Puṣkara

FAQs

Faithful practice (śraddhā + proper snāna) opens one to divine darśana, which consummates the merit of pilgrimage.

Jyeṣṭha Puṣkara, where the lotus-sign and the thumb-sized ‘Puruṣa’ are seen.

To bathe properly (su-snātaiḥ) and approach with faith (śraddhayopetaiḥ) to gain the tīrtha’s full fruit.

←Previous Verse
Next Verse→