Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

श्रीभगवानुवाच । त्वया सह सहस्राक्ष चक्रमेतत्सुदर्शनम् । गमिष्यति वधार्थाय मदीयं सुरविद्विषाम्

Transliteration

śrībhagavānuvāca | tvayā saha sahasrākṣa cakrametatsudarśanam | gamiṣyati vadhārthāya madīyaṃ suravidviṣām

Translation

خداوندِ برتر نے فرمایا: “اے ہزار چشم! میرا یہ سُدرشن چکر تمہارے ساتھ جائے گا، دیوتاؤں کے دشمنوں کی ہلاکت کے لیے۔”

Word by Word

• श्रीभगवान्: the Blessed Lord
• श्रीभगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री + भगवान् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास: ‘श्रीमान् भगवान्’

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• त्वया: with you
• त्वया: Sahakāraka (Companion/सहकारक)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन

• सह: together with
• सह: Sahakāraka (Accompaniment marker/सहकारक)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय (सह- अर्थे; postposition)

• सहस्राक्ष: O Sahasrākṣa
• सहस्राक्ष: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सहस्राक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• चक्रम्: the discus
• चक्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (कर्तृ/विषय)

• एतत्: this
• एतत्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (चक्रम्)

• सुदर्शनम्: Sudarśana (well-seeing; name)
• सुदर्शनम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (चक्रम्)

• गमिष्यति: will go
• गमिष्यति: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वधार्थाय: for killing
• वधार्थाय: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: वध + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुष-समास: ‘वधस्य अर्थः’ → ‘for the purpose of killing’

• मदीयम्: my
• मदीयम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मदीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (चक्रम्)

• सुरविद्विषाम्: of the enemies of the gods
• सुरविद्विषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सुर + विद्विष् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; तत्पुरुष-समास: ‘सुरान् द्विषन्ति ये’

Speaker

Śrī Bhagavān (Viṣṇu/Janārdana)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Hari promises Sudarśana will accompany Indra; the discus appears luminous, hovering, edged with flame-like radiance, signaling imminent destruction of asura foes.

Characters & Entities

• Śrī Bhagavān (Viṣṇu)
• Sahasrākṣa (Indra)
• Sudarśana Cakra
• Sura-vidviṣ (enemies of the devas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine instruments symbolize dharma’s decisive force; when the Lord supports a righteous cause, obstacles are cut down.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No individual tīrtha is named in this verse; it functions as part of the broader Tīrthamāhātmya narration in Nāgarakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is a promise of divine assistance.