Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

Devanagari script

चमत्कारपुरं क्षेत्रं शक्र सिद्धिप्रदायकम् । तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा तद्वधार्थं तपः कुरु

Transliteration

camatkārapuraṃ kṣetraṃ śakra siddhipradāyakam | tasmāttatra drutaṃ gatvā tadvadhārthaṃ tapaḥ kuru

Translation

اے اندر! چمتکار پور ایک مقدس مقام ہے جو کامیابی عطا کرتا ہے۔ لہذا، وہاں فوراً جاؤ اور اس (دشمن) کو مارنے کے مقصد سے تپسیا کرو۔

Word by Word

• चमत्कारपुरम्: the city named Camatkāra
• चमत्कारपुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चमत्कार + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (camatkārasya puram)

• क्षेत्रम्: holy place
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शक्र: O Śakra (Indra)
• शक्र: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• सिद्धिप्रदायकम्: bestowing success
• सिद्धिप्रदायकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धि + प्रदायक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (siddheḥ pradāyakam)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनरूपेण हेत्वर्थक-अव्ययप्रयोग (therefore/from that reason)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुतम् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया

• तद्: of him/that
• तद्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (समासपूर्वपद)

• वधार्थम्: for (his) slaying
• वधार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: वध + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (vadhāya/ vadhārtham = for killing)

• तपः: austerity
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कुरु: do
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrative voice (contextual; likely a divine advisor addressing Indra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Camatkārapura

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu points the way toward Camatkārapura, instructing Indra to go swiftly and perform tapas aimed at defeating the dānava; the kṣetra is envisioned as radiant and wonder-filled (camatkāra).

Characters & Entities

• Camatkārapura
• Śakra (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography empowers dharmic victory: tapas performed in a sanctified kṣetra bears swift, decisive fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Camatkārapura is praised as a kṣetra that grants Śakra (Indra) siddhi.

What ritualistic prescription is mentioned?

The prescription is tapas (austerity/penance) undertaken after quickly traveling to the kṣetra.